Ұрлаған - бір кісі,
Ұрлатушы - мың кісі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұрлықтың тек бір адамның ісі болып көрінгенімен, оның зардабы көпшілікке тиетінін аңғартады. Ұрлаған адам біреу-ақ, бірақ ұрланған дүниенің орнын толтыруға, жоғалтқанды іздеуге, сақтық жасауға, қайта еңбек етуге мәжбүр болатындар көп болады. Астарлы мағынасы — бір адамның теріс әрекеті тұтас жұртқа салмақ салады, сондықтан адалдық пен жауапкершілік бәріне ортақ.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бір кісі» — ұрлықты жасаған нақты адам, ал «мың кісі» — сол әрекеттен жапа шегетін көпшілік. «Ұрлаған» және «ұрлатушы» сөздері екі жақты қарсы қояды: біреуі алады, екіншісі жоғалтады. Бұл жерде сандық қарсы қою арқылы ұрлықтың ауырлығы, қоғамға тарайтын зияны айқын көрсетіледі. Яғни, бір адамның пайдасы уақытша болса да, көп адамның шығыны мен күйзелісі ұзаққа созылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды біреудің ортақ мүлікті, кеңседегі затты не интернеттегі деректі заңсыз пайдалануына байланысты айтуға болады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер құжатты рұқсатсыз алып кетсе, оны іздеу, қалпына келтіру, тексеру үшін бүкіл бөлім уақыт жоғалтады. Осы арқылы мақал адал болуға, өзгенің ақысына қол сұқпауға үндейді.
Urlatýshy - myń kisi.