Жақсылық, жамандық туралы — 54-бет 2192
Сұрыптау:
Ұстамен дос болсаң,
Керегіңді соқтырып аларсың.
Қайықшымен дос болсаң,
Қайығыңды суға саларсың.
Ұрымен дос болсаң,
Қораға шабарсың.
Керегіңді соқтырып аларсың.
Қайықшымен дос болсаң,
Қайығыңды суға саларсың.
Ұрымен дос болсаң,
Қораға шабарсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кіммен араласса, соның мінезі мен ісі өзіне жұғатынын айтады. Ұстамен дос болсаң…
Ұялмаған ұялтады.
Негізгі мағынасы «Ұялмаған ұялтады» деген мақал адамның ар-ұяты мен әдептілігін таразылайды. Тура мағынасында…
Ұят қашты дегенше,
етегін ашты дей бер.
етегін ашты дей бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұяттан айырылуы, ар-ожданнан қол үзгені ашықтан-ашық жаман қылыққа барғанымен тең…
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
Негізгі мағынасы «Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, ортаның…
Ұятсыздың беті күшала.
Негізгі мағынасы «Ұятсыздың беті күшала» деген мақал ұяттан безген, ар-намысты ойламайтын адамның беті қатайып…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ұяттан безген арын саудаға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұятты жоғалтқан адам ар-намысын да оңай құрбан ететінін айтады. Тура мағынасында — адам…
Ұяттан кісі өлмейді,
Бетте сызы қалады.
Бетте сызы қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұятқа қалуы немесе қысылып-қымтырылуы өмірден айырып жібермейтінін айтады. Яғни бір…
Ұятын шүберекке түйген.
Негізгі мағынасы «Ұятын шүберекке түйген» деген тіркес адамда ар-ұят, намыс, ибалық қалмағанын білдіреді. Тура…
Халқы жаманның биі азады,
Қатыны жаманның үйі азады.
Қатыны жаманның үйі азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: халқы тәрбиесіз, берекесіз болса, ел ішіндегі би мен басшының да қадірі…
Халық көздегіні ғана емес,
Көңілдегіні де көреді.
Көңілдегіні де көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың сыртқы іс-әрекетін ғана емес, ішкі ниеті мен көңіл күйін де байқайтынын…
Халыққа қарсы жүру - Ағысқа қарсы жүзу.
Негізгі мағынасы Халықтың тілегіне, көптің пікірі мен ортақ тәртібіне қарсы шығу оңай емес әрі көбіне нәтижесіз болады…
Халық сүймес,
Сүйгені суға батпас, отқа күймес.
Сүйгені суға батпас, отқа күймес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, халық сүймеген адамға қауырт қиындық түссе, оны ешкім қорғамайды…
Халықтан аспа, жамандыққа баспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өзімшіл болмауды, елден бөлек аспандап кетпеуді ескертеді. «Халықтан аспа» дегені…
Ханды Құдай ұрарында,
Қарашасымен қас болар.
Қарашасымен қас болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билігі жүрген адам да бір сәтте әлсіреп, өзіне жақын жандардан айырылып қалуы мүмкін екенін…
Хан істеген зұлымды,
Жан істемес өмірде.
Жан істемес өмірде.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: хан сияқты ең жоғарғы билікте тұрған адамның жасаған зұлымдығын қарапайым…
Хан - қанау, тон - тонау.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билікке ие болған адамның бәрі бірдей әділ бола бермейтінін, кейде хан-сұлтанның қара…
Ханмын деп аспа,
Баймын деп таспа.
Баймын деп таспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға мансапқа, байлыққа мастанбауды ескертеді. «Ханмын деп аспа» дегені — билікке, атаққа…
Ханның ақысы болса,
Қараның қақысы бар.
Қараның қақысы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: хан да, қара да адам, екеуінің де өзіне тиесілі ақысы, яғни құқығы бар…
Хан сырын білгеннің қаны төгіледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның, яғни билігі күшті адамның құпиясын білген кісіге қауіп төнуі…
Шабына түртіп, шамына тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің намысына, ашуына тиетін сөзді не қылықты айтып тұр. Тура мағынасында «шабына түрту»…
Шабыспақ оңай, табыспақ қиын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жарысу, қиқарласу, тартысу оңай, ал татулыққа келіп, ортақ мәміле табу…
Шажырқайда май болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шажырқайдың өзінен май шықпайды, яғни бір нәрсенің ең әлсіз, қуысы көп…
Шайтанға сенген бақсыны тыңдағанша,
Шындыққа сенген жақсыны тыңда.
Шындыққа сенген жақсыны тыңда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға жалғанға ермей, ақиқатқа жүгінуді үйретеді. Біреудің сөзі қанша әсерлі болса да, егер…
Шайтан сүйгенді Алла сүймейді .
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында айтылмайды, астарлы сөз. Мұндағы ой — жамандыққа, азғындыққа, қулық пен…
Шақты деп араз болма арамен, балы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай ұсақ нәрсеге бола ренжісіп, араға сызат түсірме деген ойды білдіреді. «Шақты»…
Шақырғанға бар, шаққаннан қаш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды шақырған жерге баруға, яғни сыйластық пен жауапкершілік танытуға үндейді. Ал…
Шалбары жыртық дамбалы тесікке күледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз бойындағы кемшілігін көрмей, басқа біреудің ұсақ мінін мазақ ететін адамды әжуалайды…
Шалдуар мінезді, шайпау сөзді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мінезі шәлкес, биязылығы аз, сөзі өткір әрі орынсыз адамды сипаттайды. Тура мағынасында…
Шалқайғанға шалқай,
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қарым-қатынаста орынды мінез ұстауды үйретеді. Біреу паңданып, астамсып, өзін жоғары…
Шаршап жүріп мінген есек аттай болар.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: жаяу жүріп әбден шаршаған адамға мінуге тиген есектің өзі аттай болып…
Шашу оңай, жинау қиын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ретке…
Шашы өскеннің ауылы кәпір,
Тырнағы өскеннің өзі кәпір.
Тырнағы өскеннің өзі кәпір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы шашы мен тырнағы өскен адамды сөз еткендей көрінгенімен, астарында…
Шелді көзден шет жүр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, күмәнді, зиянды, пайдасыз нәрседен аулақ жүруге шақырады. Тура…
Шешендік күші - шындық.
Негізгі мағынасы Шешендік күші дегеніміз — сөздің өтімділігі, ойдың дәлдігі, тыңдаушыны иландыра білу қабілеті. Ал…
Шілдің боғындай шашылған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің тым көпке бөлініп, ретсіз шашылып жатқанын білдіреді. Тура мағынасында шілдің…
Шіріген жұмыртқа.
Негізгі мағынасы «Шіріген жұмыртқа» деген мақал тура мағынасында — іші бұзылған, пайдаға жарамайтын жұмыртқа. Астарлы…
Шортанды деген көлге бар,
Шортан түгіл шабақ жоқ.
Шортан түгіл шабақ жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір жердің аты айтып тұрғандай мол, бай көрінгенімен, іс жүзінде одан еш пайда, береке…
Шортанның өзі өлсе де, тісі қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шортан өлсе де, оның тісі ұзақ сақталады. Астарлы мағынасы — адам өмірден…
Шошқаға ерген балшыққа аунар.
Негізгі мағынасы «Шошқаға ерген балшыққа аунар» деген мақалдың тура мағынасы — шошқаның лайлы жерге аунайтыны. Астарлы…
Шошқа өліп жатса да, «қорқ» етуін қоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бойына әбден сіңіп кеткен жаман мінез, әдет немесе табиғи болмыс оңайлықпен…