Жақсылық, жамандық туралы — 51-бет 2192
Сұрыптау:
Тоймай ішкен асың құрысын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоймай, қомағайланып ішіп-жеу адамға пайда емес, зиян әкеледі деген ой…
Тойсам торғайдай тамағым жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның тамағы торғайдай ғана, яғни өте аз болса, тез тояды. Астарлы…
Тойсаң тоба қыл.
Негізгі мағынасы «Тойсаң тоба қыл» деген мақал адамға қанағат пен шүкірді ескертеді. Тура мағынасында, қарны тойған…
Тойсаң, тоқтының еті қи сасиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тойымсыздығын, қанағатсыз көңілін әжуа етеді. Тура мағынасында тоқтының еті – тәтті…
Той тондыға жарасады,
Ас аттыға жарасады.
Ас аттыға жарасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — той кезінде киімің болса киіп, ас ішетін, яғни бар жағдайыңды орнымен…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Тоқалдың күні де күндес,
Күлі де күндес.
Күлі де күндес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тұрмыста теңсіздік пен қызғаныштың, бәсекенің болатынын меңзейді. «Тоқалдың күні де күндес»…
Тоқал ешкі қой бұзар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқал ешкі қойға тиіп, мазасын алып, тынышын бұзады. Астарлы мағынасы…
Тоқал ешкі мүйіз сұраймын деп
Құлақтан айырылыпты.
Құлақтан айырылыпты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз қалпына разы болмай, орынсыз артық нәрсе қуса, барынан да айырылып қалатынын ескертеді…
Тоқ қонақты сыйлау оңай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қарны тоқ, яғни тойып отырған қонақты күтудің, сыйлаудың машақаты аз…
Тоқтықта жараспаған
Аштықта қараспайды.
Аштықта қараспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шын мінезі мен ара-қатынасы қиын кезде білінетінін айтады. Тура мағынасында…
Тоқшылықта жеген тоқпан жілік,
Ашаршылықта көзіңнен бұл-бұл ұшар.
Ашаршылықта көзіңнен бұл-бұл ұшар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің екі түрлі кезеңін салыстырады: тоқшылық пен ашаршылық. Тура мағынасында, тоқ кезінде…
Толмасқа құйма, тоймасқа берме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орынсыз жұмсаудың, еңбегі мен қадірін білмейтін жанға бере салудың пайдасыз екенін…
Тоңбай қалтырған.
Негізгі мағынасы Тіркестің тура мағынасы: тоңбай-ақ қалтырайды, яғни суық жоқ болса да дірілдейді. Адам қалтырауды…
Торғай жаңбыр жауса, баласын қорғайды,
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — торғай жаңбыр жауса, өз балапандарын паналатып қорғайды, ал бұршақ түссе…
Төбелес «боқ жемеден» басталады.
Негізгі мағынасы Төбелес бірден үлкен жанжал болып тумайды, ол көбіне ұсақ реніштен, орынсыз сөзден, әдепсіз қылықтан…
Төбелеске бергісіз ұрыс бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір жанжал мен сөз қағысу сырттай төбелеске ұқсамаса да, іштей одан да…
Төгілгеннен жалап қал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе төгіліп қалса, оны толық қайтарып алу қиын, сондықтан қалғанын…
Төле бидей әділ жоқ,
Айтқан сөзінде кәдік жоқ.
Айтқан сөзінде кәдік жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Төле бидің ел ішіндегі ең әділ, ең турашыл би болғанын дәріптейді. «Әділ жоқ» дегені — оның…
Төркіні жақынның төсегі жиылмас.
Негізгі мағынасы Төркіні жақын адам төркін жұртына жиі қатынап, көңілі ауып жүретіндіктен, өз үйінде ұзақ аялдамай…
Төсектің тарлығы - тарлық,
Көңілдің тарлығы - қорлық.
Көңілдің тарлығы - қорлық.
Негізгі мағынасы Төсектің тарлығы — тұрмыстың, яғни материалдық жағдайдың тар екенін білдіреді. Мұндай таршылық кейде…
Туғанына бұрғаны,
Биді Құдай ұрғаны.
Биді Құдай ұрғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: би өзіне туыс, жақын адамға қарай бұрса, яғни әділ үкімнен ауытқыса, оның…
Тура биде туған жоқ,
Туғанды биде иман жоқ.
Туғанды биде иман жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділдік пен адалдықты жоғары қояды. Тура би — туысына, досына, өз мүддесіне қарамай…
Тура отырып қыңыр ойлама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орынсыз қырсықпа, өзіңе қолайлы, түзу жағдайды өзің күрделендірме дегенді білдіреді…
Туысы жаман туғанын жамандайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақын туыс, өз қандасы болса да, кейбір адамның өз ағайынының жақсысын көре алмай…
Түзде бұзауы жамырағанның
Үйде айраны төгілер.
Үйде айраны төгілер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай берекелі, малды-дәулетті көрінген үйдің ішкі жағдайы ондай берекеге сай болмауы…
Түздегі май ішеді,
Үйдегі зәр ішеді.
Үйдегі зәр ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырт көзге қызық көрінгенмен, терең астары бар. «Түздегі май ішеді» дегені — адам көпшілік…
Түздегі май құсса, үйдегі қан құсады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртта, түзде орын алған бір қиындықтың, ысырап пен жауапсыз әрекеттің салдары үй ішіне ауыр…
Түзде мырзаң, үйде сырдаң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның мінезіндегі екіжүзділікті, сыртқа жақсы көрініп, үй ішінде салқын, қабағы қатулы…
Түйе бауырынан тоңады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, түйе өз бауырынан, яғни ең жақын жерінен тоңады дегенге келеді…
Түйеге - дақ, жылқыға - пышақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйені дақ басса да, оған аса үлкен зақым келмейді; ал жылқыға пышақ тисе…
Түйе деген,
Түйеден кейін бетіңе күйе деген.
Түйеден кейін бетіңе күйе деген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің орынсыз айтылса, өзіңе кері тиетінін ескертеді. Тура мағынасында біреуге «түйе» деп…
Түйе көп болса, жүк сыймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тым көп болса, артуға болатын жүк те реттелмей, сыймай, шашырап…
Түйе қонаққа сойылмайды.
Негізгі мағынасы Түйе қонақ келген сайын сойылатын мал емес. Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе өте қымбат, бағалы…
Түйе мінген тайлақ мінгенге күлмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мінген тайлақ, яғни өзі де әлі жас, шала жетілген жануар, тай мініп…
Түйе мойнын тұз кесер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің ұзын мойнын кесетін күшті нәрсе тұздай болып көрінеді. Астарлы…
Түйені жардан құлатқан - бір үзім шөп.
Негізгі мағынасы Түйені жардан құлатқан – бір үзім шөп деген мақал азғантай нәрсенің де үлкен апатқа себеп болатынын…
Түйенің не де болса, түйе аты бар,
Сондықтан ботаның ұяты бар.
Сондықтан ботаның ұяты бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әлсіз, кішкентай көрінсе де, әр нәрсенің өз орны, өз қадірі бар екенін білдіреді…
Түйені түгімен,
Нарды жүгімен жейді.
Нарды жүгімен жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені де, нарды да толық күйінде, түгімен не жүгiмен жеу мүмкін емес…
Түйені Түймебай бағады,
Сүтін Сүймебай ішеді.
Сүтін Сүймебай ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбектің әділ бөлінбеуін, біреудің бейнетін екіншінің рахатқа айналдырып алуын меңзейді…
Түйесін қу бас десең - иесіне тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйені жамандасаң, оның иесі намыстанады, ренжиді. Астарлы мағынасы…