Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.1K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
От жақпаған үй сұрқай.
**Негізгі мағынасы** «От жақпаған үй сұрқай» деген мақалдың тура мағынасы — үйде от жанбаса, жарық та, жылу да болмайды,...
Асқаныма риза болмасаң да,
Сасқаныма риза бол.
Сасқаныма риза бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиын сәтте түсіністікке, сабырға және бағалай білуге үндейді. Тура мағынасында: б...
Тәтті дәмімен.
**Негізгі мағынасы** Бұл тіркес қысқа айтылғанымен, мәні терең: жақсы істің, жылы сөздің, адал еңбектің немесе жағымды а...
<<Ал>> десең қуанады, «бер» десең күйінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі сараңдық пен пейілсіздікті әжуалайды. Біреу «ал» десе, яғни өз пайдасына...
Айдалаға атқан оқ ажалдыға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: оқты айдалаға атсаң да, ол біреуге тиіп, зиян келтіруі мүмкін. Астарлы...
Қарғамен жолдас болсаң, шоқығаның боқ болар,
Бүркітпен жолдас болсаң, тамағың тоқ болар,
Аққумен жолдас болсаң, тәнің пәк болар.
Бүркітпен жолдас болсаң, тамағың тоқ болар,
Аққумен жолдас болсаң, тәнің пәк болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұғатынын айтады. Қарға — лас жерді ш...
Жаманның қолына бергенше,
Жақсының жолына бер.
Жақсының жолына бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені жаман адамға ұстатқаннан гөрі, жақсы адамға не игі іске жұ...
Торғай жаңбыр жауса, баласын қорғайды,
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
Бұршақ жауса, басын қорғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — торғай жаңбыр жауса, өз балапандарын паналатып қорғайды, ал бұршақ тү...
Талағы тарс айырылды.
**Негізгі мағынасы** «Талағы тарс айырылды» деген мақал адамның қатты ашуланып, ызаға булыққан сәтін білдіреді. Тура ма...
Жаман ұры жақындағысын қармайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман ұры қолына түскен ең жақын, ең оңай затты іліп әкетеді. Астарлы...
Қаһарлы қамал бұзады.
**Негізгі мағынасы** Қаһарлы, ашулы, долы мінез кейде ең берік деген нәрсенің өзін де талқандайды деген ой айтылады. Мұн...
Өзі ұры біреуді ұры дейді,
Өзі қара біреуді қара дейді.
Өзі қара біреуді қара дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз бойындағы кемшілікті көрмей, басқаны кінәлайтынын білдіреді. Тура мағынасында ұры...
Жаңбыр бір жауса, терек екі жауады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр жауса, теректің жапырағы мен бұтағы су болып, тамшылап екі есе...
Ай мінбей атыңды мақтама,
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсенің немесе біреудің шын қадірін асықпай, уақыт өте келе ғана танитынын б...
Көппен тентек болсаң да,
Көпке тентек болма.
Көпке тентек болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға көпшілікпен араласқанда әдеп сақтауды ескертеді. Тура мағынасы бойынша, егер ортад...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.