Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
632.6K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Жаман ісінен көрмейді, кісіден көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз кемшілігін мойындамай, істеген жаман әрекетінің салдарын басқадан іздейтінін меңз...
Қатерлі жерде қаперсіз отырма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, қауіп бар жерде бейқам отырмауға шақырады. Тура мағынасы — қатерлі, қ...
Жаман өзі бола алмайды,
болғанды көре алмайды.
болғанды көре алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман адам өз орнын таба алмайды, ал шын мәнінде жақсы, биік дәрежеге...
Аталы сөзге арсыз жауап қайырар,
Ақ пен қараны шындық айырар.
Ақ пен қараны шындық айырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сөздің салмағын түсініп сөйлеуі керек екенін айтады. Аталы сөз — ақылға, өнегеге, тә...
Ит жеген ішінен таусылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит жеп отырған нәрсе ішінен, яғни өз қойнынан таусылып бітеді деген ой...
Іс бітті, қу кетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: іс аяқталды, ал айлакерлікке, қулыққа орын қалмады. Астарлы мағынасы: б...
Әділ би халық үшін,
Залым би құлқын үшін.
Залым би құлқын үшін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал биліктің, төреліктің адам үшін емес, ел үшін қызмет етуі керегін айтады. Әділ би жұрттың...
Сыйлағанды сыйла, иілмегенді иле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста өзара сыйластықты сақтауды үйретеді. Кім сені құрметтесе, сен де...
Ақкөңілден би қойсаң,
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділдік пен адалдықтың құнын терең түсіндіреді. Егер би, яғни ел ішіндегі төреші, ақкөңіл...
Сақылардан сұлтан ал,
Құтпан жалдан ұлтан ал,
Пат құндыздан ұлпан ал.
Құтпан жалдан ұлтан ал,
Пат құндыздан ұлпан ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы белгіден гөрі заттың, жануардың немесе адамның шын бағасын, жарамдылығын таны деге...
Жақын таласса, жатқа жем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – бір-біріне жақын адамдар, яғни туыс, ағайын, дос не көрші өзара жанжал...
Жақсылық жерде қалмас.
**Негізгі мағынасы** «Жақсылық жерде қалмас» деген мақалдың тура мағынасы — істелген игі іс зая кетпейді, бір кезде өз и...
Өлім бардың малын шашады,
Жоқтың артын ашады.
Жоқтың артын ашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өлім келгенде бай адамның жиналған малы біртіндеп тарайды, ал кедей ад...
Ит басына іркіт төгілген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің басына іркіттің төгілуі, яғни лайықсыз жерге бағалы немесе пайда...
Өлген сиыр сүтті.
**Негізгі мағынасы** «Өлген сиыр сүтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқтың өзінде пайда іздеу секілді естіледі. Астарл...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.