«Шортанның өзі өлсе де, тісі қалады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — шортан өлсе де, оның тісі ұзақ сақталады. Астарлы мағынасы — адам өмірден өтсе де, артында қалдырған ісі, сөзі, аты немесе зияны мен пайдасы ұмытылмайды. Яғни әрбір істің ізі қалады, жақсы адамның өнегесі де, жаман адамның кесірі де кейінге әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы шортан — қатал, өткір, оңайлықпен берілмейтін мінездің бейнесі. Оның тісі — күштің, қаталдықтың, ізі өшпейтін белгінің символы. Тіс қалуы арқылы халық «адамның сыртқы болмысы кетсе де, әрекетінің салдары қалады» деген ойды бейнелеген. Бұл жерде табиғаттағы бір құбылыс адам өміріне сабақ ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жауапкершілікке шақырады. Адам интернетте жазған сөзіне, жұмыстағы шешіміне, өзгеге жасаған қарым-қатынасына мұқият болуы керек, өйткені оның әсері ұзақ сақталады. Мысалы, бір басшы әділетсіз шешім қабылдаса, өзі қызметтен кетсе де, сол шешімнің адамдарға қалдырған реніші ұзақ ұмытылмайды.