Шілдің боғындай шашылған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің тым көпке бөлініп, ретсіз шашылып жатқанын білдіреді. Тура мағынасында шілдің саңғырығы қалай бытырап, жан-жаққа ұсақ-ұсақ болып шашылса, сол сияқты астарлы мағынада да зат, сөз, ой не адамдар тобы жүйесіз, берекесіз күйде болады. Мұнда тәртіптің жоқтығы, жинақылықтың аздығы аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шіл» — дала құсы, ал «боғындай шашылған» тіркесі соның нәзік, майда әрі бытыраңқы қалпын көзге елестетеді. Бұл образ арқылы қазақ халқы шашыраңқылықты, ретсіздікті өте әсерлі бейнелеген. Яғни көп нәрсенің ұйысқан бірлікке келмей, ұсақталып, жан-жаққа кетіп қалуын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жоспарсыз, жүйесіз істелген жұмысқа, бытыраңқы пікірге немесе ұйымшылдық жоқ ортаға қатысты айтылады. Мысалы, бір жиналыста әркім әр жаққа тартып, ортақ шешім шықпаса, «біздің әңгімеміз шілдің боғындай шашылып кетті» деуге болады. Мұндайда мақал тәртіп пен жинақылықтың қажет екенін еске салады.