Шашу оңай, жинау қиын.
«Шашу оңай, жинау қиын.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ретке келтіру әлдеқайда қиын. Астарлы мағынасы — кез келген істі бүлдіру, ысырап ету, берекені қашыру оңай, ал сол кеткен тәртіпті, ынтымақты, байлықты не сенімді қайта орнына келтіру үшін көп еңбек пен уақыт керек. Сондықтан адам әр әрекетіне ойланып қарауы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шашу» — тек затты төгу емес, берекесіздік, алаңсыздық, жауапсыз қимылдың бейнесі. Ал «жинау» — тәртіп орнату, еңбектену, қалпына келтіру деген ұғымды білдіреді. Халық бұл арқылы өмірде салғырт қадамның салдары ауыр болатынын өте қарапайым, бірақ әсерлі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал отбасында, жұмыста, қаржыда немесе оқу барысында жиі айтылады. Мысалы, адам ақшасын ойсыз жұмсап, кейін қарызға батса, оны қайта ретке келтіру қиын болады. Сол сияқты топтағы бір адамның жауапсыз әрекеті бүкіл істің берекесін кетіруі мүмкін. Сондықтан алдын ала ойлап, ұқыпты әрекет ету керек.