Халық көздегіні ғана емес,
Көңілдегіні де көреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамдардың сыртқы іс-әрекетін ғана емес, ішкі ниеті мен көңіл күйін де байқайтынын білдіреді. Яғни халық біреудің не істегеніне ғана емес, соны қандай пиғылмен істегеніне де мән береді. Адамның сөзі мен ісі таза болса, ел алдында абыройы артады; ал ниеті бұзық болса, оны жұрт ерте таниды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көздегіні» сөзі — көзге көрінетін нақты іс, ал «көңілдегіні» — адамның ішкі ойы, ниеті, шын ниетпен жасалған не жасырын ойлаған әрекеті. Халықты «көретін» ретінде беру — жұрттың бақылағыш, сыншыл әрі әділ екенін аңғартады. Бұл образ адам өмірінде жасандылықтың ұзаққа бармайтынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақалдың мәні өте өзекті. Әлеуметтік желіде немесе жұмыста адам өзін жақсы көрсеткісі келуі мүмкін, бірақ шын мінезі мен ниеті бәрібір байқалады. Мысалы, қызметкер тек бастыққа ұнау үшін емес, шын ниетпен адал еңбек етсе, ұжымы оны құрметтейді. Сондықтан бұл мақал адамды тазалыққа, шынайылыққа және ниет түзулігіне шақырады.
Kóńildegini de kóredi.