Шіріген жұмыртқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Шіріген жұмыртқа» деген мақал тура мағынасында — іші бұзылған, пайдаға жарамайтын жұмыртқа. Астарлы мағынасында бұл — сырттай бүтін көрінгенімен, іші бұзылған адамды, яғни мінезі нашар, ниеті дұрыс емес, сөзі мен ісі сәйкес келмейтін жанды білдіреді. Халық мұндай сөзді біреудің жаман қылығы, екіжүзділігі немесе тәрбиесіздігі әшкереленгенде қолданған. Мақалдың түйіні: сыртқы көрініске сеніп қалмай, адамның ішкі болмысына, ниетіне қарау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жұмыртқа» — өмірде пайдалы, құнды нәрсенің символы. Ал «шіріген» деген сөз оның табиғи қасиеті жойылып, іріп-бұзылғанын аңғартады. Бұл образ адам мінезіндегі бұзылуды дәл, қысқа әрі әсерлі жеткізеді. Жұмыртқаның қабығы бүтін болғанымен, іші бұзылуы сияқты, кей адам да сырты сыпайы, іші арам болуы мүмкін деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сенімсіз, пиғылы жаман адам туралы айтылғанда орынды қолданылады. Мысалы, біреу жұмыста өзін жақсы көрсетіп, бірақ артынан әріптестерін алдап жүрсе, оны «сыртынан қарасаң жақсы, іші шіріген жұмыртқа екен» деп сипаттауға болады. Бұл сөз сақ болуға, адамды ісімен бағалауға үйретеді.