Екі әйелдің басы қосылса,
Үшінші әйелдің соры.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — екі әйел бір жерге жиналса, артынан үшінші әйелге ауыр сөз, өсек не қысым түседі деген ұғымды білдіреді. Астарлы мағынасы — кейде көп адамның, әсіресе қызу әңгіме үстінде, біреуді сөз қылып, оның жағдайын қиындатып жіберуі мүмкін екенін ескертеді. Яғни, орынсыз араласу, өсек айту, біреуді сыртынан талқылау жақсылық әкелмейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «басы қосылу» — адамдардың жиналып, әңгіме-дүкен құруы. «Үшінші әйелдің соры» деген тіркес — сол әңгімеге ілігіп, жаман сөз естіп қалатын адамның мүшкіл халін бейнелейді. Бұл жерде әйел образы арқылы жалпы қауым арасындағы сөздің күші, тілдің тиетін зияны көрсетілген. Мақал әйелді кемсіту үшін емес, өсек пен артық сөздің қауіптілігін астарлап жеткізу үшін айтылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдар көп жиналған жерде біреуді сыртынан сынау, чатта өсек тарату, қауесет көтеру сияқты әрекеттерге қатысты айтылады. Мысалы, кеңседе үш-төрт адам бір қызметкердің жеке өмірін талқылап, ол туралы жалған әңгіме таратып жіберсе, сол адамға қиын болады. Мұндайда мақал «біреудің артынан сөз айтпа, абай бол» деген ескерту қызметін атқарады.
Úshinshi áıeldiń sory.