Екі жүзді пышақтан сақтанба,
Екі жүзді адамнан сақтан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жүзі бар пышақ қауіпті, оны абайламасаң қолыңды жаралайды. Астарлы мағынасы — сырттай бір, іштей бір емес, екіжүзді адамнан да сондай сақ болу керек. Мұндай адам бетіңе күліп, сыртта жамандауы, сөзі мен ісі қабыспай, зиян келтіруі мүмкін. Халық мұнда қауіпті заттан ғана емес, ниеті бұзық адамнан да қорғануды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Екі жүзді пышақ» — екі жағынан да кесетін, ұқыпсыз ұсталса жарақат түсіретін өткір құралдың бейнесі. Ол екіжүзді адамның мінезіне теңеліп тұр: қалай пышақтың екі жүзі де қауіпті болса, екіжүзді кісінің де ішкі сыры сенімсіз, ісі де зиянды. Осы арқылы мақал адам мінезін өткір әрі дәл бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді жұмыста, достықта, әлеуметтік ортада қолдануға болады. Мысалы, бір әріптес бетіңе жақсы сөйлеп, артынан сенің еңбегіңді өзінікі етіп көрсетсе, оны екіжүзді адам дейміз. Мұндайда адам артық сыр ашпай, сөзі мен ісі бір, сенімді адамдармен ғана жақын араласуы керек.
Eki júzdi adamnan saqtan.