Екі тентек кездесее,
Төбелеспен тарқайды.
Екі мылжың кездессе,
Ерегеспен тарқайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мінезі ауыр, ырыққа көнбейтін екі адамның кездесуі көбіне дау-дамаймен аяқталатынын білдіреді. «Тентек» пен «мылжың» сөздері тура мағынасында тәртіпсіз, орынсыз көп сөйлейтін, сөзге тоқтамайтын адамдарды меңзейді. Астарлы мағынасы — мінезі қырсық, ашуға тез берілетін, сөзге тоқтамайтын жандар бір-бірімен тіл табысуы қиын, сондықтан олардың арасы төбелеске не ерегеске ұласуы мүмкін. Мақал адамды сабырлы, ұстамды, ойлы болуға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төбелес» — қол жұмсау ғана емес, мінездің қақтығысы мен өшпенділіктің көрінісі. Ал «ерегес» — сөз таласы, қиқарлық, бір-біріне дес бермеу деген ұғымды білдіреді. «Екі тентек» пен «екі мылжың» — өмірдегі қиын темперамент иелерінің жинақталған бейнесі. Халық осы арқылы «қызу қандының» сөзі де, ісі де тез ушығатынын бейнелеп көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұрысқақ, өз пікірін ғана дұрыс көретін адамдар туралы айтылады. Мысалы, жұмыс орнында екі қызметкер де қателігін мойындамай, бір-бірін сөзбен шеней берсе, ақырында ортадағы мәселе шешілмей, дау күшейеді. Мұндайда мақал сабыр сақтап, тыңдай білудің маңызды екенін еске салады.
Tóbelespen tarqaıdy.
Eki myljyń kezdesse,
Eregespen tarqaıdy.