Жақсылық, жамандық туралы — 17-бет 2192
Сұрыптау:
Ер-тұрманы алтын болса да,
Есектің есек аты қалмайды.
Есектің есек аты қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есекке қанша қымбат ер-тұрман тағылса да, ол бәрібір есек күйінде қалады…
Еруліге - қарулы.
Негізгі мағынасы «Еруліге - қарулы» деген мақал қонақасы бергенге жауап ретінде сый көрсету, жақсылыққа жақсылықпен…
Ер шекіспей (өліспей) бекіспейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ер адамдар кейде тартысып, сөзге келіп, тіпті қатты қайшылыққа да түседі…
Есек барға саналса да, малға саналмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есек иесі үшін бар жануар болғанымен, оны қазақ ұғымында нағыз «мал»…
Есек есекті несиеге қасиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — есек бір есекті қасығанда, оны қайтарымсыз емес, бір түрдегі «есеппен»…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Есекке ерген күлге аунар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есек қайда жүрсе, сол жолдың шаңына, күл-қыбырына өзі де аунайды. Астарлы…
Есек мінген ат сұрамайды,
Балық жеген ет сұрамайды.
Балық жеген ет сұрамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолында бар нәрсеге разы болып, өз жағдайын аңдап өмір сүруін меңзейді. Тура…
Есек семірсе, иесін тебер.
Негізгі мағынасы «Есек семірсе, иесін тебер» мақалы тойынған, мансапқа не дәулетке жеткен кейбір адам бұрынғы қамқорын…
Есекті жүгендегенмен жылқы болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — есекке жүген салғанмен, ол жылқыға айналмайды. Астарлы мағынасы — сыртқы…
Есекті қанша ұрсаң да, ат болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есекті қанша сабасаң да, ол атқа айналмайды. Астарлы мағынасы: адам не…
Есекті мақтасаң да тұлпар болмас,
Жаманға жан баласы іңкәр болмас.
Жаманға жан баласы іңкәр болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреуді орынсыз асыра мақтау оның шын болмысын өзгерте алмайтынын айтады. Есекті қанша…
Есек тұсаусыз болмас,
Ер дұшпансыз болмас.
Ер дұшпансыз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз шегі, өз кедергісі болатынын меңзейді. Есек тұсаусыз жүрсе, бытырап…
Есек шарап ішсе,
Ер-тоқымын сыйға беріп,
Өзі жауыр болар.
Ер-тоқымын сыйға беріп,
Өзі жауыр болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал орынсыз қызық пен тойымсыздықтың ақыры зиян екенін білдіреді. Есекке шарап беру — табиғатқа…
Есепте бар да, санда жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің қағаз жүзінде, сөз жүзінде бар болып көрініп, іс жүзінде жоқ екенін білдіреді…
Есеп түбі - егес.
Негізгі мағынасы Есеп түбі — егес деген мақал ұсақ-түйекке дейін есептеп, әр нәрсенің ақысын, үлесін, пайдасын ғана…
Есердің мақтағанынан
Естінің даттағаны артық.
Естінің даттағаны артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылы кем, ойсыз адамның мақтаған сөзіне сенуден гөрі, парасатты, байсалды…
Есесі қайтқан еңбек игі.
Негізгі мағынасы Еңбек босқа кетпей, оның өтеуі міндетті түрде қайтады деген ой айтылады. Адам адал тер төгіп, шыдаммен…
Есігі жаманның үйіне барма,
Шешесі жаманның қызын алма.
Шешесі жаманның қызын алма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен араласқанда оның отбасы тәрбиесіне, мінезіне және тұрмыс-тіршілігіне назар аудару…
Есінеу-есінеу бір екен,
Есіл де менің қатыным.
Есіл де менің қатыным.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір істі қайталап, нәтижеге жетпесе де, одан бас тартпай, сол әрекетті жалғастыра…
Ескі байдан жұрт қалмас,
Жаңа байдан шөп қалмас.
Жаңа байдан шөп қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал байлықтың өзі емес, оны ұстай білу мен жұмсай білудің маңызды екенін меңзейді. Тура…
Ескіге жаңа өлшеуші,
Жаманға жақсы өлшеуші.
Жаманға жақсы өлшеуші.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі нәрсені жаңа өлшеуішпен өлшеу, жаман нәрсені жақсы өлшеу. Астарлы…
Ескі киімді баптағаның -
Жаңа киімді сақтағаның.
Жаңа киімді сақтағаның.
Негізгі мағынасы Ескі киімді күтіп, жамап-жасқау арқылы ұқыптап ұстасаң, ол әлі де жарай береді. Ал жаңа киімді дұрыс…
Ескі киім - жаңа киімнің қорғаушысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі киім жаңа киімнің үстінен киілсе, оны тозудан, кірден, жыртылудан…
Ескісіз жаңа болмас,
Жамансыз жақсы болмас.
Жамансыз жақсы болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде жаңа нәрсенің бәрі ескінің жалғасы екенін білдіреді. Яғни, бүгінгі жақсы, жаңа…
Ескі сөз - жаңа сөздің қазығы,
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бұрынғы айтылған дана сөздің кейінгі жаңа ойға тірек болатынын білдіреді. Яғни ескі сөз…
Ескі темір біз болмас,
Ескі мата бөз болмас.
Ескі мата бөз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ескі темірден біз жасалмайды, ескі матадан сапалы бөз шықпайды. Астарлы…
Ессізге ерік берсең, еңіретеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы, сабыры жоқ адамға шексіз ерік берудің зиянын ескертеді. Тура мағынасында, ессіз…
Ет асса, нан қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ет піскен, ет тартылған жерде нанның азайып, таусылып қалуы мүмкін…
Ет дегенде бет бар ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: етке, яғни дәмді асқа құмар адам оны көргенде бетінің, ұялудың, именудің…
Етек толғанда тезек кездесер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қазақтың дала тұрмысынан туған. Бұрын әйелдер мен балалар отынға тезек теріп, оны етегіне…
Ет жемей жатып тұздық,
Асатпай жатып құлдық.
Асатпай жатып құлдық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреуге әлі ешқандай пайда, дәмететін үлес берілмей жатып, алдын ала иліккіштік көрсетуге…
Ет жүзге жетеді,
Жүзге жетсе де, күзге жетпейді.
Жүзге жетсе де, күзге жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ет адамды бір мезет тояттандырып, көпке дейін ашықтырмайды, бірақ оның…
Етігіңді шешпей суға түспе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал алдымен істің жайын аңғармай, тәуекелге соқыр түрде кірісуге болмайтынын білдіреді. Тура…
Етке тойсам ,сорпаға иттігім жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ет жеп тоя қалса, одан кейін сорпа ішуге құмартпайды. Астарлы…
Етпен қарын тоқ,
Ниетпен жаның тоқ.
Ниетпен жаның тоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тек тән қажетін емес, жан қажетін де ойлау керегін айтады. Тура мағынада, ет жеп…
Ет сасыса, тұз себер,
Тұз сасыса, не себер?
Тұз сасыса, не себер?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ет бұзылса, оны тұзбен сақтауға немесе иісін басуға болады. Ал тұздың өзі…
Ет сүйексіз, күріш күрмексіз болмас.
Негізгі мағынасы Ет те, күріш те өзіне тән қабық, сүйек, қоспасымен бірге болады; яғни дүниеде мінсіз, кемшіліксіз…
Ет тәттілігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға еттің дәмі қатты ұнайды, сол сияқты ұры да өз ісін тоқтатқысы…
Еттен өткен таяқтан,
Cүйектен өткен сөз жаман.
Cүйектен өткен сөз жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: таяқ денені соғып, ауырса да, жара уақыт өте жазылады; ал сүйекке жеткен…
Ешкі жейді ебелек,
Ешкіні жейді кебенек.
Ешкіні жейді кебенек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдегі себеп пен салдарды астарлап көрсетеді: ұсақ, бейқам әрекеттің соңы өзіне кесір…