Екі жақсы қосылса,
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамдардың мінезі мен ниетінің бір-біріне қалай әсер ететінін айтады. Екі жақсы адам қосылса, олар бірін-бірі қолдап, сыйласып, аралары жарасады; мұнда тура мағынада да, астарлы мағынада да үйлесім мен татулық бар. Ал екі жаман адам қосылса, олардың қылығы күшейіп, дау-дамай, кесір, бүлік көбейеді. Яғни жаман мінез жалғыз тұрғанда да зиян, ал екеу болса, айналаға одан бетер ауырлық түсіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қосылса» деген сөз жай бірге жүруді ғана емес, мінез, ықпал, ниет бір арнаға түсуін білдіреді. «Қиыспайды» сөзі — жақсы адамдардың бір-біріне бөгет болмай, жарасым табуын көрсетеді. Ал «кең дүниеге сыйыспайды» деген образ жамандықтың шегі жоқ, ол ел ішін де, ортақ кеңістікті де тарылтады деген ойды аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжым, отбасы немесе достық қарым-қатынасқа дәл келеді. Мысалы, жұмыста екі жауапты, сабырлы адам бір бөлімде болса, істі жеңіл көтереді; ал екі ұрысқақ, немқұрайлы адам бірге істесе, ортада тәртіп бұзылады. Сондықтан адам өз ортасын да, серігін де дұрыс таңдауы керек.
Birin-biri qıyspaıdy.
Eki jaman qosylsa,
Keń dúnıege syıyspaıdy.