Екі қатын алыпсың,
Бір пәлеге қалыпсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі әйел алған адамның басы дауға, үйі берекесіздікке ұшырайтынын астарлап айтады. Тура мағынасы — екі қатын алған кісі бір қиындыққа тап болды деген сөз. Астарлы мағынасы — отбасында татулық болмаса, қызғаныш, кикілжің, жауапкершіліктің ауырлауы көбейеді. Халық мұнда бір шаңырақтың тыныштығын бұзатын шешімнің соңы өкінішке әкелетінін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі қатын» — екі әйел ғана емес, екі жаққа тартқан, бір-бірімен үйлеспейтін жағдайдың символы. «Бір пәле» — сырт көзге көрінетін бір ғана қиындық емес, оның ішінде талай жанжал, реніш, дау-дамайдың жинақталған бейнесі. Халық тілімен айтқанда, береке кетсе, түйткіл де көбейеді деген ой беріліп тұр.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал тек отбасыға емес, кез келген істі ойланбай, екіұшты жолмен жүргізуге қатысты айтылады. Мысалы, адам бір уақытта екі үлкен міндетті жауапсыз алып, екеуін де дұрыс атқара алмаса, «екі қатын алыпсың, бір пәлеге қалыпсың» деп ескерту айтуға болады. Мұнда негізгі ой — бір істі тиянақтамай, екіншісіне ұрыну қиындықты көбейтеді.
Bir pálege qalypsyń.