Екі жасты қосқанның сауабы бар,
Екі жасты айырғанның обалы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі жастың басын қосып, отбасын құруға жәрдемдескен адамның ісі сауапты екенін айтады. Ал қосылған жұпты ажыратуға, олардың татулығын бұзуға себепші болу — күнә, обал іс. Яғни, қазақ түсінігінде жас отбасының берекесін сақтау, оларға қолдау көрсету — ізгілік, ал араға іріткі салу — адамшылыққа жат қылық.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қосу» — тек екі адамды кездестіру емес, олардың ынтымағын жарастыру, үйленуіне жағдай жасау деген ұғым. «Айыру» — айырылысу, ажырату, араға сызат түсіру мағынасында. «Сауап» пен «обал» сөздері мақалдың рухани салмағын күшейтеді: жақсы іс – марапатқа лайық, жаман іс – жауапкершілік пен өкініш әкеледі. Бұл жерде халық отбасыны қасиетті құндылық ретінде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жастардың отбасылық өміріне құрметпен қарауға шақырады. Мысалы, құда-жекжат, достар немесе туыстар жас жұбайлардың түсініспеушілігін ушықтырмай, қайта татуластыруға, сабырға шақыруға тырысуы керек. Сонда береке сақталып, көп адамның сөзі мен әрекеті бір отбасының болашағына жақсы әсер етеді.
Eki jasty aıyrǵannyń obaly bar.