Екі мылжың кездессе, әңгіме ұзарады,
Екі тентек кездессе, шеке қызарады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамдардың мінезі мен араласуынан қандай нәтиже шығатынын көрсетеді. Егер екі мылжың, яғни көп сөйлегіш, сөзге тоқтамайтын адам кездессе, олардың әңгімесі бітпей, созыла береді. Ал екі тентек, тәртіпке мойынсұнбайтын, ырың-жырыңға бейім адам жолықса, сөзден іс шығып, жанжалға ұласып, соңы ұрысқа келуі мүмкін. Астарлы мағынасы: мінезі нашар, өзін ұстай алмайтын адамдар бір-бірімен қосылса, береке емес, дау көбейеді.
Образдар мен теңеулер
«Мылжың» сөзі — бос сөзге әуес, артық сөйлейтін адамды бейнелейді. «Әңгіме ұзарады» дегені — мұндай адамның сөзі таусылмай, уақытты да, көңілді де алатынын білдіреді. «Тентек» — тәртіпсіз, шектен шығуға бейім адам. «Шеке қызарады» — жанжал, төбелес, соққы сияқты ауыр салдарды ишаралайтын әсерлі образ. Яғни мақал сөзбен басталып, іспен аяқталатын қауіпті мінезді әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі күні бұл мақал әлеуметтік ортада, жұмыс орнында немесе көшедегі қарым-қатынаста өте орынды. Мысалы, бір жиналыста екі адам бір-бірінің сөзін бөліп, бос дауға айналдырса, уақыт кетіп, нақты шешім шықпайды. Ал тәртіпсіз, ашушаң екі адам бір жерде кездессе, дау-дамай туындауы мүмкін. Сондықтан мақал адамға сабыр, ұстамдылық және өзін тежей білуді ескертеді.
Eki tentek kezdesse, sheke qyzarady.