Екі өтірік бір антпен тең.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өтіріктің салмағы ауыр екенін ескертеді. Адам бір рет өтірік айтса, оған сенім әлсірейді, ал қайта-қайта жалған сөйлеу тіпті ант бергендей әсер қалдырып, шындықты мүлде көмескі етеді. Яғни, екі жалған сөздің өзі бір серттің күшін жойып, адамның абыройын түсіреді. Астарлы мағынасы — сөзге берік болу, шындықты сақтау, уәдеде тұру.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ант» сөзі — ең жауапты, ең қасиетті сөздің белгісі. Ал «екі өтірік» сол қасиетті ұғыммен теңестіріліп, жалғандықтың қаншалық қауіпті екенін көрсетеді. Мұнда тура мағынада екі жалған сөз бен бір ант салыстырылмайды, керісінше, өтіріктің де адамға ауыр моральдық жүк түсіретіні бейнеленеді. Халық мұнда сөздің құнын, сенімнің бағасын өте ықшам түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уәде беріп, оны орындамайтын адамдарға қатысты жиі айтылады. Мысалы, бір қызметкер жұмысқа кешігіп қалуын екі рет әртүрлі сылтаумен түсіндірсе, басшы оның сөзіне сенбей қалады. Сонда «Екі өтірік бір антпен тең» деп, жалған сылтаудың сенімді біржола жоғалтатынын аңғартады.