Екі ауыз біріксе,
Кер ауызды басады.

Күнде бір мақал

«Екі ауыз біріксе, Кер ауызды басады.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Екі адам бір пікірге келіп, бір сөз сөйлесе, кердең, менмен, өз дегенінен қайтпайтын кісінің даурығын басады. «Кер ауыз» — тәкаппар, басқаға сөз бермейтін, ауызын ашса өзін ғана мақтайтын адам. Жалғыз кісі оған қарсы тұра алмай қалуы мүмкін, ал екеуі ауыз жаласа, оның сөзінің салмағы кетеді. Мақалдың ойы: аз да болса тату топ бір өзімшіл даңғойдан күшті. Дауда, сөз таласында келісіп әрекет еткен жақ жеңеді.

Образдар мен теңеулер

«Ауыз» мұнда адамның сөзі, пікірі деген мағынада: тұтас адамның орнына оның сөйлейтін мүшесі алынған. «Кер» сөзі сөздіктерде паң, тәкаппар кісіге айтылады, «кердең» сөзі де осыған жақын. «Екі» мен «кер» қарама-қарсы қойылған: күш санда емес, ынтымақта. «Басады» етістігі өртті, шаңды басқандай даурықты тыйып тастау бейнесін береді. Мақал қысқа, екі тармағы «ауыз» сөзімен байланып тұр.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Жиналыста, айтыс-тартыста, отбасы кеңесінде бір адам бәрін өз дегеніне көндіргісі келгенде, қалғандары келісіп әрекет етсе, осы мақал айтылады. Сарыны — көтермелеу, кейде жеңістен кейінгі риза күлкі. Адамды тұқырту үшін емес, өзімшілдікке тойтарыс беруге шақыру ретінде айтылады. Мысалы: «Екеуміз бір пікірде тұрсақ, ол да көнеді: екі ауыз біріксе, кер ауызды басады».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауыл жиынында бір кәсіпкер өзен жағасына қоқыс төгуді жөн санап даурыққанда, екі көрші келісе сөйлеп, оның сөзін тоқтатты.
— Үлкен ағасы інілерін тыңдамай отырғанда, екі сіңлісі бір пікірмен шығып, ақыры оны көндірді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Екі ауыз біріксе, Кер ауызды басады. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Eki aýyz birikse,
Ker aýyzdy basady.