Отбасы туралы — 16-бет 910
Сұрыптау:
Қонақ жаман болса,
Үй иесі қыдырады.
Үй иесі жаман болса,
Қонағы қыдырады.
Үй иесі қыдырады.
Үй иесі жаман болса,
Қонағы қыдырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ пен үй иесінің бір-біріне деген сыйластығын, әдеп пен жауапкершіліктің маңызын…
Қонақ келсе есікке ,
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ келсе, оны құрметпен, ықыласпен қарсы алу керегін айтады. Тура мағынасы — үйге келген…
Қонақ келсе, құт келер.
Негізгі мағынасы Қонақ келуі — қазақ танымында үйге береке, қуаныш, жылылық келуімен тең. Мақалдың тура мағынасы: үйге…
Қонақ қадірлі болса,
Қазан тез қайнайды.
Қазан тез қайнайды.
Негізгі мағынасы Құрметті, қадірлі қонақ келсе, үйдің бәрі қимылдап кетеді: от қатты жағылады, қазан тез қайнайды…
Қонаққа сұрап бергенше, ұрып бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ келгенде немесе біреуге сый көрсеткенде сараңдық танытпай, қолыңнан келгенше жомарт…
Күнде бір мақал
«Отбасы туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қонақ қойдан жуас,
Май берсе де жей береді.
Май берсе де жей береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ келген үйде оның көңілін табу, күтім жасау маңызды екенін білдіреді. Тура мағынада…
Қонақ қой жемей кетпейді,
Сыйлап құтылғанға жетпейді.
Сыйлап құтылғанға жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ күтудің қазақ үшін үлкен міндет әрі құрмет екенін білдіреді. Тура мағынасында, келген…
Қонақ қонбай кетпейді,
Шақырып қондырғанға жетпейді.
Шақырып қондырғанға жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ күту дәстүрінің мәнін айтады. Тура мағынасында, қонақ өзі келсе де, шақырып арнайы…
Қонақ қонса, ет пісер,
Ет піспесе, бет пісер.
Ет піспесе, бет пісер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ келсе, үй иесі оған ас дайындап, сый-құрмет көрсетуі керек екенін аңғартады. Тура…
Қонақ отырса куә, тұрса куә.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақ келген үйде не айтылса да, не істелсе де сырт көздің куәсі болатынын білдіреді. Тура…
Қонақ «тоймадым» демес, «соймадың» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақжай халықтың мінезін танытады. Қонақ тойып кетсе де, үй иесіне тікелей «аз бердің»…
Қонақты сөзбен тойғыза алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонаққа тек жылы сөз айтып қою жеткіліксіз екенін білдіреді. Қазақ ұғымында қонақты…
Қонақ ырыздығымен келеді.
Негізгі мағынасы Қазақта қонақты күтудің орны бөлек. «Қонақ ырыздығымен келеді» деген мақалдың тура мағынасы — үйге…
Қоңсы тату болса - құт,
Қоңсы қаңқу болса - жұт.
Қоңсы қаңқу болса - жұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көршімен татулықтың үйге де, өмірге де береке әкелетінін айтады. Тура мағынасында, қоңсысы…
Қуыс үйден құр шықпа.
Негізгі мағынасы Қуыс үй — шағын, жұпыны баспана, кейде жай ғана кірген үй. Мақал үйге кірген адамға айтылатын әдеп…
Құда болғанша, құлы мен биін сұрас,
Құда болған соң, құл да болса сыйлас.
Құда болған соң, құл да болса сыйлас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалыққа адамды асықпай, әуелі жөндеп танып барып бар деген ой айтады. «Құда болғанша, құлы…
Құда болғанша хал-жайын сұрас,
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың қадірін алдын ала түсініп, кейін сыйластықты сақтауды үйретеді. Тура мағынасында…
Құда болдым дедің бе,
Құйрық-бауыр жедің бе?
Құйрық-бауыр жедің бе?
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың жай ғана сөз емес, екі әулеттің арасындағы берік келісім, сыйластық пен…
Құдағи құрдасыңдай болсын,
Құдаң шын досыңдай болсын.
Құдаң шын досыңдай болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың жарасымын, сыйластықтың беріктігін айтады. Құдағи мен құда тек ресми туыс емес…
Құдағи өзіне сайымен жарасады,
Қуырдақ шыжғырған майымен жарасады.
Қуырдақ шыжғырған майымен жарасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы сұлулықты да, ішкі үйлесімді де орнымен бағалау керек деген ой айтады. Құдағи мен…
Құда да тыныш, құдағи да риза.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалық қатынастың жарасымын, екі жақтың да көңілі тоқ, реніші жоқ, сыйластығы берік…
Құдай қосқан құда болады,
Пайғамбар қосқан дос болады.
Пайғамбар қосқан дос болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалық пен достықтың кездейсоқ емес, киелі байланыс екенін білдіреді. Тура мағынасында құда…
Құда - Құдайдың аты.
Негізгі мағынасы «Құда - Құдайдың аты» деген мақал құдалықтың қазақ өмірінде өте жоғары, қасиетті байланыс саналатынын…
Құда - мың жылдық,
Күйеу - жүз жылдық.
Күйеу - жүз жылдық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құда-жекжаттың арасы ұзақ сақталатынын білдіреді. Тура мағынасында құдалық — екі әулеттің…
Құдандалының малы бір,
Айтулы достың жаны бір.
Айтулы достың жаны бір.
Негізгі мағынасы Құдандалы, яғни құда-жекжат болған адамдардың арасы тек таныстық емес, туыстыққа жақын байланыс…
Құданы Құдай қосады,
Досты періште қосады.
Досты періште қосады.
Негізгі мағынасы Құдалықты Құдай қосады, достықты періште қосады — яғни екеуі де адамның жай есебімен емес, жазылған…
Құданың дәмі - құйрық-бауыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықта, құданың сыбағасы мен сый-кәдесінде берілетін дәмнің орны бөлек екенін білдіреді…
Құданың құдасы - құнан қойдың сорпасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың да өз сатылары, өз жақындығы бар екенін аңғартады. Тура мағынасында алыстау…
Құдасымен Құдай ұрған ұрысады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың аса нәзік, сыйлы қарым-қатынас екенін білдіреді. Тура мағынасында құда болып…
Құл күйеуге күң жеңге,
Мәмілесі - бір теңге.
Мәмілесі - бір теңге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тегі, атағы не сыртқы дәрежесі емес, мәмілесі мен қарым-қатынасының құны жоғары…
Құлынында кісінемеген ат болар,
Атасын көрмеген ұл жат болар.
Атасын көрмеген ұл жат болар.
Негізгі мағынасы Атасын көрмей өскен ұл жат болады: әкесінің тәрбиесін, ақылын, ел-жұртымен байланысын көрмеген бала өз…
Құмға сиген білінбес,
Қызға берген көрінбес.
Қызға берген көрінбес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құмға құйылған су көзге түспей тез сіңіп кетеді, ал қызға берілген…
Құм төбе болмас,
Күйеу бала ұл болмас.
Күйеу бала ұл болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құм көп болса да, одан биік, орнықты төбе шықпайды; сол сияқты күйеу бала…
Құртақандай торғай да өз ұясын қорғайды
Негізгі мағынасы Құртақандай торғай — өте кішкентай құс. Мақалдың тура мағынасы: шағын торғайдың өзі де өз ұясын, яғни…
Құс балапаны үшін торға түседі,
Ата баласы үшін азапқа түседі.
Ата баласы үшін азапқа түседі.
Негізгі мағынасы Құс балапанын қорғаймын, жем әкелемін деп торға түседі; әке де баласы үшін неше түрлі азапқа көнеді…
Құтты қонақ келсе,
Түйесі өсер.
Құтсыз қонақ келсе,
Үй иесі өлер.
Түйесі өсер.
Құтсыз қонақ келсе,
Үй иесі өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақтың үйге әкелетін ырысы мен ықпалы туралы айтады. Тура мағынасында, жақсы, берекелі…
Құтты қонаққа тәтті тамақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақтың қадірін біліп, оған барынша ықылас пен құрмет көрсету керегін айтады. Тура…
Қыдырмашыл шешенің қызы бастаңғышыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыдырып, ел аралап жүретін шешенің қызы да бастаңғыға жақын келеді деген…
Қыдырып жеген жамбастан,
Шақырып берген жауырын артық.
Шақырып берген жауырын артық.
Негізгі мағынасы Біреудің үйіне шақырусыз барып, қыдырып жүріп жеген жамбастан гөрі, өзің шақырылған үйде тартылған…
Қыз алмаған жігіттің,
Қырық қызда дәмесі.
Қырық қызда дәмесі.
Негізгі мағынасы Әлі үйленбеген жігіттің қырық қызда дәмесі бар — ол бір қызды ғана емес, көргеннің бәрін «менікі болар…