Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
199.5K
Қаралым
218
Орташа
Сұрыптау:
Қызға қырық жерден тыйым,
Қырық үйден қарауыл.
Қырық үйден қарауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тәрбиесі қоғам үшін аса маңызды екенін білдіреді. Тура мағынасында, қызға көп...
Шөре-шөре дегенді
Лақ білмес болар ма,
Мезіреті қылғанды
Қонақ білмес болар ма?!
Лақ білмес болар ма,
Мезіреті қылғанды
Қонақ білмес болар ма?!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонаққа көрсетілген құрмет пен көңілдің бос кетпейтінін аңғартады. Тура мағынасында — лақ...
Атаның көңілі балада,
Баланың көңілі далада.
Баланың көңілі далада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен бала арасындағы табиғи айырманы көрсетеді. Тура мағынасы бойынша, атаның, яғн...
Қоңсы тату болса - құт,
Қоңсы қаңқу болса - жұт.
Қоңсы қаңқу болса - жұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршімен татулықтың үйге де, өмірге де береке әкелетінін айтады. Тура мағынасында, қоңсыс...
Ұлың көңілшек болса - атының соры,
Қызың көңілшек болса - басының соры.
Қызың көңілшек болса - басының соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың орынсыз еркелікке, сезімге тез берілгіштікке салынуы елге де, ата-анаға да...
Ағайын бір өліде, бір тіріде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың адам өміріндегі ең маңызды сәттерде бірге болатынын білдіреді. «Бір өліде,...
Алпысқа келгенде,
Алты ағаң болсын.
Жетпіске келгенде,
Жеті інің болсын.
Алты ағаң болсын.
Жетпіске келгенде,
Жеті інің болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қартайған шақта адамға сүйеніш болатын ең қымбат нәрсе — туыстық байланыс пен айналадағы...
Төс - күйеудің,
Құймышақ - қыздың сыбағасы.
Құймышақ - қыздың сыбағасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз бен күйеу баланың орны мен үлесін ишарамен танытады. Тура мағынада айтқанда, мал сойғ...
Үйлену оңай , үй болу қиын .
**Негізгі мағынасы** Үйлену — екі жастың бас қосып, некеге тұруы жағынан қарағанда оңай іс. Ал үй болу — отбасы құрып қа...
Ағайын татуда ат көп,
Абысын татуда ас көп.
Абысын татуда ас көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы мен туыстар арасындағы татулықтың береке әкелетінін айтады. «Ағайын татуда ат көп»...
Ағайынға қадірім жоқ, бетімді көреді.
Әйеліме қадірім жоқ, етімді көреді.
Әйеліме қадірім жоқ, етімді көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз қадірі кейде ең жақын ортасында толық бағаланбай қалатынын білдіреді. «Ағайынғ...
Астың дәмін тұз келтірер,
Ауылдың сәнін қыз келтірер.
Ауылдың сәнін қыз келтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — астың дәмін келтіретін тұз болса, ауылдың көркі мен ажарын кіргізетін...
Баласының былдырын
анасы ғана ұғады .
анасы ғана ұғады .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сәби анық сөйлемесе де, оның былдырлаған үнін анасы түсінеді. Астарлы...
Тіл тәтті, бауыр қатты.
**Негізгі мағынасы** «Тіл тәтті, бауыр қатты» деген мақал адамның сөзі жұмсақ, жылы болғанмен, туыстық немесе ішкі берек...
Қыз бала өкпешіл болса,
Қалың малы көп болар.
Қалың малы көп болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың мінезіндегі өкпешілдік, ренжігіштік кейде болашақ отбасылық өмірде де өз салд...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.