Қонақ келсе, құт келер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қонақ келуі — қазақ танымында үйге береке, қуаныш, жылылық келуімен тең. Мақалдың тура мағынасы: үйге қонақ кірсе, шаңырақтың сәні артып, дастарқан жайылып, тіршілік жанданады. Астарлы мағынасы: адам қонақжай болса, ол үйде ынтымақ, сыйластық, жақсы ниет көбейеді. Қонақ тек бір адамның емес, тұтас отбасының берекесін байқатады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонақ» — жай келген адам ғана емес, ырыс пен құттың бейнесі. «Құт» сөзі молшылықты, берекені, жақсылықты білдіреді. Қазақ ұғымында қонақты құрметтеу — кішіге ізет, үлкенге өнеге, үй иесіне абырой. Сондықтан бұл жерде қонақтың келуі үйдің рухани байлығын арттыратын қасиетті оқиға ретінде суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал туыстар, достар немесе сыйлы адамдар келгенде қуанышпен қарсы алудың мәнін түсіндіреді. Мысалы, алыстағы ағайын ауылға келсе, отбасы мәз болып, дастарқан жайып, ара-қатынас бұрынғыдан да жақындайды. Осы арқылы адамдар бір-біріне көңіл бөліп, қарым-қатынасты нығайтады.