Қоңсы тату болса - құт,
Қоңсы қаңқу болса - жұт.
«Қоңсы тату болса - құт, Қоңсы қаңқу болса - жұт.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көршімен татулықтың үйге де, өмірге де береке әкелетінін айтады. Тура мағынасында, қоңсысы тату адамға тыныштық пен қолдау болады, ал қаңқу, өсекшіл, ұрысқақ көрші өмірді мазасыз етеді. Астарлы мағынасы — адам айналасындағы адамдармен тіл табысып, сыйластық сақтаса, соның игілігін көреді; ал араздық пен күншілдік болса, береке кетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «құт» сөзі — ырыс, береке, тыныштықтың белгісі. Ал «жұт» сөзі мұнда тек малдың қырылуын емес, жалпы жоқшылықты, күйзелісті, берекесіздікті бейнелейді. «Қаңқу» — бос сөз, өсек, дау-дамай дегенді білдіреді. Яғни, жақсы көрші — құт әкелетін адам, жаман көрші — тіршілікті тарылтатын кесел.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі кезде бұл мақал көпқабатты үйде, аулада не жеке үйде көршілердің қарым-қатынасына қатысты жиі айтылады. Мысалы, бір үйдің адамдары көршілерімен амандасып, шу шығармай, қажет кезде көмектесіп тұрса, аулада тыныштық пен сыйластық орнайды. Сондықтан көршімен тіл табысу — тек әдеп емес, өмір сапасын жақсартатын маңызды қасиет.
Qońsy qańqý bolsa - jut.