Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
199.3K
Қаралым
218
Орташа
Сұрыптау:
Күндес қатын - керіс,
Мұңдас қатын - өріс.
Мұңдас қатын - өріс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның, үй ішіндегі татулық пен сыйластықтың отбасы тіршілігіне тікелей әсер ететін...
Ұлыңды алып қыз берсе - қорлағаны Құдайдың ,
Қызыңды алып ұл берсе - сыйлағаны Құдайдың .
Қызыңды алып ұл берсе - сыйлағаны Құдайдың .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда түсу, қыз алысып, ұл беру арқылы екі әулеттің арасы жақындап, сыйластықтың күшейетін...
Абысын ағарып алдымда жүрмесін,
Қарайып артымда қалмасын.
Қарайып артымда қалмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал абысын-ажын, жақын әйелдер арасындағы қарым-қатынаста біреудің алдына түсіп, өзін асыра к...
Қойдың басы - құданың асы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақ дастарқанында қойдың басы ең қадірлі ас болып, оны құдаға тарту...
Біреу болса - құда, екеу болса - ұя.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адам көрші-көлеммен, ел-жұртпен араласып, сыйласса — құдадай қа...
Балдыз балдан тәтті.
**Негізгі мағынасы** «Балдыз балдан тәтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, өйткені мұнда балдызды шынымен балмен салыс...
Мал - баланың шашуы.
**Негізгі мағынасы** «Мал - баланың шашуы» деген мақалдың тура мағынасы — бала дүниеге келгенде немесе қуанышты сәтте ма...
Ауыл-үйді бала мен ит араздастырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауыл ішіндегі, үй ішіндегі татулықтың да, берекесіздіктің де көбіне ұсақ нәрседен бастала...
Әйелді бастан, баланы жастан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланы да, жалпы әйелдің орнын да ерте жастан тәрбиелеу керек деген ойды білдіреді. Т...
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас тегіне.
Тартпай қоймас тегіне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамнан туған бала кейде мінезі не қылығы жағынан жаман болып көр...
Шынайы сезім шытынамайды.
**Негізгі мағынасы** Шынайы сезім — адамның жүрегінен шыққан адал ықылас, берік сүйіспеншілік, таза ниет. Мұндай сезім с...
Көңілдінің үйінде,
Күнде мейрам, күнде той.
Күнде мейрам, күнде той.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңілі шат, жүрегі жылы болса, қарапайым үйдің өзі думанға, берекелі ортаға айнал...
Сыйларға асың болмаса,
Сипарға тілің болсын.
Сипарға тілің болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамда беретін сый-сияпат, тартар дәм болмаса да, жақсы сөз, жылы қабақ, ізет пен құрмет...
Үлкен бастар, кіші қоштар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкені жол бастайды, кішісі оның соңынан ереді, амандасады, ілтипат біл...
Әке өлсе - мүлкі мұра,
Аға өлсе - жеңге мұра.
Аға өлсе - жеңге мұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе, оның артында қалған мал-мүлкі баласына не ұрпағына қ...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.