Отбасы туралы — 18-бет 910
Сұрыптау:
Қызың - далаң,
Ұлың - панаң.
Ұлың - панаң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз бала мен ұл баланың отбасындағы орнын салыстырып айтқан. Тура мағынасында, қыз — өсіп…
Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз баланың орнын, тұрмысқа шығатын жерін таңдауда ұқыптылық керек екенін аңғартады. Тура…
Қылауына қыл түспеген татулық.
Негізгі мағынасы Ешқандай сызат, кірбің түспеген, мінсіз татулық туралы айтылады. Қылау — жаңа жауған жұқа ұлпа қар не…
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе…
Қырық жеті - қыздың құны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз баланың қазақ қоғамындағы орнының аса жоғары болғанын білдіреді. Тура мағынасында «қырық…
Күнде бір мақал
«Отбасы туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Мал - баланың шашуы.
Негізгі мағынасы «Мал - баланың шашуы» деген мақалдың тура мағынасы — бала дүниеге келгенде немесе қуанышты сәтте мал…
Мал бәйбішенікі, бай тоқалдікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік үй ішіндегі екі әйелдің арасында бөлінеді дегенге саяды…
Мал қолда, жан ұяда.
Негізгі мағынасы Малың қолыңда, аман тұрса, жаның да ұясында — тыныш, алаңсыз. Көшпелі елде малдың амандығы тұтас…
Махаббат барда машақат бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: махаббат болған жерде оңайлық аз, яғни сүйіспеншілікпен бірге…
Махаббат жасқа қарамайды.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — адам жасты таңдап сүймейді, ал астарлы мағынасы — шынайы махаббатқа жас…
Махаббат - өмір көркі.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — махаббат адамның өмірін әсем етіп, көңілге жылу береді. Астарлы мағынасы…
Мейірім барда мұңдық жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — мейірім бар жерде мұң мен қайғы азаяды. Астарлы мағынасы — адам бір-біріне…
Мейман есіктен кірсе тоқтатпа.
Негізгі мағынасы «Мейман есіктен кірсе тоқтатпа» деген сөз үйге келген қонақты бөгемей, жылы қарсы ал, кірген жерінен…
Мейманның алдында мысығыңа «Пыш!» деме.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: қонақтың көзінше мысықты үркітіп, «Пыш!» деп айқайлама деген ескерту. Астарлы…
Мейман риза болғаны -
Құрметпен үйге қонғаны.
Кешіктірмей шай берсең,
Ұмыт болар тоңғаны.
Құрметпен үйге қонғаны.
Кешіктірмей шай берсең,
Ұмыт болар тоңғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақты құрметтеу, оны жылы қабақпен қарсы алу – қазақы тәрбиенің ең биік белгісі екенін…
Мылқаудың тілін анасы біледі.
Негізгі мағынасы Сөйлей алмайтын баланың не айтқысы келгенін, оның ымы мен дыбысын ешкім түсінбесе де, анасы түсінеді…
Мыржақ жігітке ыржық қыз - Ләйлісі болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай жарасымсыз, ұсқынсыз немесе мінезі келіспейтін екі адамның бір-біріне лайық болып…
Нағашы алған торықпас,
Жиен алған молықпас.
Жиен алған молықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: нағашыдан алған сыйлық не көмек адамды тарықтырмайды, ал жиеннен алған…
Нағашы - бәйтерек, жиен - қотыр тайлақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал нағашы мен жиен арасындағы ерекше жақындықты бейнелейді. Нағашы — жиенге сүйеу болатын…
Нағашы жұрт
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
Негізгі мағынасы Нағашы жұрт — анаңның туған-туысқандары, ал сен олар үшін жиенсің. Бұл шумақ нағашылардың жиенге деген…
Нағашым бай, қайным бай,
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — нағашысы да, қайнысы да бай адамға тұрмысқа шыққан жанның жоқшылық…
Нағашысы жаманның жиені оңбас.
Негізгі мағынасы «Нағашысы жаманның жиені оңбас» мақалы нағашы жағынан көрген тәрбие, үлгі-өнеге баланың мінезіне әсер…
Нар баласын қарпып сүйер.
Негізгі мағынасы Нар түйе баласын еркелеткенде де ақырын иіскеп қана қоймай, аузымен қапсыра қарпып сүйеді. Ірі, күшті…
Нар маяға бота жарасады,
Мейірімді жан-жағына қарасады.
Мейірімді жан-жағына қарасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — нар маяға ботаның жарасуы, яғни үлкен, айбынды түйеге кішкентай бота…
Немере несін береді?
Етін жеп, сүйегін береді.
Етін жеп, сүйегін береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: немере ата-әженің етін жеп, сүйегін ғана қалдырады, яғни үлкен кісінің…
Олақ қатын оймақшыл,
Салақ қатын сауықшыл.
Салақ қатын сауықшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі тәртіп пен ұқыптылықты әйелдің іс-әрекеті арқылы бейнелейді. Тура мағынада…
Он бала бір әкеге жүк болмайды,
Бір әке он балаға жүк болады.
Бір әке он балаға жүк болады.
Негізгі мағынасы Бір әке он баланы асырап, киіндіріп, бәрін аяғынан тұрғызады, соны ауырсынбайды. Ал әке қартайып…
Оңар бала топқа үйір,
Оңбас бала жоққа үйір.
Оңбас бала жоққа үйір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланың мінезі мен тәрбиесіне үлкен мән береді. Тура мағынасында, жақсы бала көптің ортасын…
Ораздының отыз қонағы бір келеді.
Негізгі мағынасы Оразды, бағы бар, ырысы мол адамның қонағы да көп күттірмей, өзінен-өзі келе береді деген ой айтылады…
Орта жаста әйелің өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі үлкен тіректің қадірін ескертеді: үй ішіндегі жан серігің де, жолдағы сенімді көлігің де…
Отан - қуат,
Отбасы - шуақ.
Отбасы - шуақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Отан мен отбасының адам өміріндегі ең басты екі тірек екенін білдіреді. Отан — адамның елге…
Отан отбасынан басталады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елге сүйіспеншілік алдымен үйден, отбасындағы тәрбие мен сыйластықтан басталатынын…
Отау үй - оңаша бас.
Негізгі мағынасы «Отау үй - оңаша бас» деген мақал жас жұбайлардың өз шаңырағы бөлек, тіршілігі өз алдына болатынын…
Отбасы ала болса,
Кереге басы сайын пәле бар.
Кереге басы сайын пәле бар.
Негізгі мағынасы Отбасы мүшелері бір-бірімен тату болмай, арасы ала-құла болса, үйдің берекесі кетеді. Мұндай шаңырақта…
Отбасының жанжалы,
Қанбай ішкен шайдан туады.
Ауыр жолдың азабы,
Артар атан, нардан туады.
Қанбай ішкен шайдан туады.
Ауыр жолдың азабы,
Артар атан, нардан туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі ұрыс-керіс көбіне үлкен себептен емес, ұсақ-түйек нәрседен басталатынын…
Отбасының сәні - сыйластық,
Достық сәні - қимастық.
Достық сәні - қимастық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасының да, достықтың да көркі сыртқы байлықта емес, ішкі жылылықта екенін айтады…
Отбасы - ошақ қасы.
Негізгі мағынасы «Отбасы - ошақ қасы» деген мақалдың тура мағынасы — отбасының жылуы, берекесі мен тұрмысы үйдің ошақ…
От жақпаған үй қорамен тең,
Адам кірмеген үй моламен тең.
Адам кірмеген үй моламен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үйде от жағылмаса, ол қараңғы, суық, жансыз қора сияқты көрінеді; ал адам…
От жақпаған үй сұрқай.
Негізгі мағынасы «От жақпаған үй сұрқай» деген мақалдың тура мағынасы — үйде от жанбаса, жарық та, жылу да болмайды…
Оты жоқ жер жетім,
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға да, елге де, сөзге де сүйеніш керек екенін айтады. Оты жоқ жер құнарсыз болып…