Құдай қосқан құда болады,
Пайғамбар қосқан дос болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал құдалық пен достықтың кездейсоқ емес, киелі байланыс екенін білдіреді. Тура мағынасында құда — қыз алысып, қыз беріскен екі әулеттің арасы, ал дос — ниеті түзу, жанашыр адам. Астарлы мағынасында халық туыстық пен достықты тағдырдың, жазмыштың және адамдық сыйластықтың берік дәнекері деп түсінеді. Яғни жақсы құда мен шын дос бір-біріне құрмет көрсетіп, өкпе-назды асқындырып алмай, қатынасты таза ұстауы керек.
Образдар мен теңеулер
«Құдай қосқан» деген тіркес — адамдардың өзара байланысын жоғарыдан берілген қасиетті байланыс ретінде бейнелейді. Ал «Пайғамбар қосқан» дегені дос-жаран арасындағы адалдық пен ізгіліктің биік өлшемін танытады. Мұнда құдалық та, достық та жай таныстық емес, жауапкершілік пен сенімге құрылған қастерлі қатынас ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал екі отбасы құдандалы болғанда немесе ескі достықты қадірлегенде айтылады. Мысалы, құда болып араласқан екі отбасы бір-біріне көмектесіп, той-домалақта ғана емес, қиын кезде де қолдау көрсетсе, үлкендер осы мақалмен олардың сыйластығын мақтайды. Бұл сөз адамдарды арақатынасты қадірлеуге, татулықты сақтауға үндейді.
Paıǵambar qosqan dos bolady.