Қонақ ырыздығымен келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қазақта қонақты күтудің орны бөлек. «Қонақ ырыздығымен келеді» деген мақалдың тура мағынасы — үйге келген адам өз несібесімен, сыбағасымен келеді, яғни қонақтан қорықпау, оны ауыртпалық деп емес, береке әкелетін жан деп қабылдау керек. Астарлы мағынасы — қонақ келсе, үйге ырыс, жақсылық, әңгіме, сыйластық қоса келеді. Қонақты қабылдау арқылы адам жомарттыққа, кеңпейілділікке үйренеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ырыздық» сөзі тек ас-су емес, жалпы несібе, береке, несібе-бақ дегенді білдіреді. Ал «келеді» деген етістік қонақтың өзі бір игілікпен бірге кіретінін аңғартады. Мұнда қонақ — тек сырттан келген адам емес, үйдің құтын арттыратын, көңілге жылылық әкелетін бейне. Қазақ түсінігінде қонақпен бірге сөз, сый, қуаныш та кіреді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал қонақ күтуден қашпауға, адамдармен ашық қарым-қатынас жасауға үндейді. Мысалы, күтпеген жерден досың келсе, «әуре болды» демей, шай беріп, жылы қабылдасаң, сол сәт отбасыңа да жақсы көңіл күй сыйлайды.