Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
85.2K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Қайын жұрт
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қайын жұрттың адамды сыртқы көрінісіне, дәулетіне, жомарттығына қарап бағалайтынын астарл...
Орта жаста әйелің өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі үлкен тіректің қадірін ескертеді: үй ішіндегі жан серігің де, жолдағы сенімді көлігің...
Балдыз балдан тәтті.
**Негізгі мағынасы** «Балдыз балдан тәтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, өйткені мұнда балдызды шынымен балмен салыс...
Абысын ағарып алдымда жүрмесін,
Қарайып артымда қалмасын.
Қарайып артымда қалмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал абысын-ажын, жақын әйелдер арасындағы қарым-қатынаста біреудің алдына түсіп, өзін асыра к...
Әйел - қырық шырақты.
**Негізгі мағынасы** «Әйел - қырық шырақты» деген мақал әйел адамның отбасы мен үй ішіндегі рөлінің өте кең, көпқырлы е...
Еркек - бас, әйел - мойын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі ер мен әйелдің міндетін салыстырып айтады. Тура мағынасында еркек — бас,...
Алты ұл туған ананы, ханым десе болады.
Кезек сыйласқан ағайынды жаным десе болады.
Кезек сыйласқан ағайынды жаным десе болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың қадірін ерекше биік қояды. Алты ұл өсіріп, оларды елге тірек етіп тәрбиелеген ана...
Жетім қыздың тойындай.
**Негізгі мағынасы** «Жетім қыздың тойындай» деген мақал бір істің, қуаныштың не салтанаттың көңілсіз, жұтаң, жетімсіре...
Қызға қырық жерден тыйым,
Қырық үйден қарауыл.
Қырық үйден қарауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тәрбиесі қоғам үшін аса маңызды екенін білдіреді. Тура мағынасында, қызға көп...
Есік көргенді алма ,бесік көргенді ал .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есік көрген, яғни үй аралап, сыртқа көп шығып жүрген адамды емес, бесік...
Анаңның емген сүті үшін, нағашыңды сыйла.
Балаңның емген сүті үшін, әйеліңді сыйла.
Балаңның емген сүті үшін, әйеліңді сыйла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық пен отбасылық сыйластықты терең ұқтырады. Анадан алған мейірім мен сүттің, яғни а...
Ауылдасың жақсы болса,
Ағайының не керек?
Алған жарың жақсы болса,
Айтың-тойың не керек?
Ағайының не керек?
Алған жарың жақсы болса,
Айтың-тойың не керек?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — адамның өміріндегі ең жақын тіректердің бірі жақсы көрші мен жақсы жар еке...
Құда болғанша хал-жайын сұрас,
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қадірін алдын ала түсініп, кейін сыйластықты сақтауды үйретеді. Тура мағынасын...
Ананың басқан жерінде пейіш бар.
**Негізгі мағынасы** Ананың жүрген жері де, басқан ізі де қасиетті деген ой айтылады. Бұл мақал ананың қадірі мен мәртеб...
Көңілдінің үйінде,
Күнде мейрам, күнде той.
Күнде мейрам, күнде той.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңілі шат, жүрегі жылы болса, қарапайым үйдің өзі думанға, берекелі ортаға айнал...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.