Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
79.7K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Қыз күнінде бәрі жақсы,
Жаман қатын қайдан шығады?
Жаман қатын қайдан шығады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің болашақтағы мінезі мен отбасындағы орны қыз күніндегі тәрбиесіне байланысты екені...
Ат болар тай саяққа үйір,
Адам болар бала қонаққа үйір.
Адам болар бала қонаққа үйір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құлын болып жүрген тай жалғыз жүрмей, үйірге қосылуды қалайды; сол сияқ...
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағы...
Қыз тілеуі - Қыдыр тілеуі.
**Негізгі мағынасы** «Қыз тілеуі - Қыдыр тілеуі» деген мақал қыз баланың жолы ашық, бағы биік, көргенді, ибалы, абыройл...
Әйел - үйдің көркі,
Еркек - түздің көркі.
Еркек - түздің көркі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің отбасындағы әрі қоғамдағы орнын тең дәрежеде сипаттайды. Әйел үй ішінің бе...
Бір қатынның қырсығы
Қырың есекке жүк болған.
Қырың есекке жүк болған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның қыңырлығы, орынсыз мінезі немесе ұсақ кедергісі көпшілікке, тіпті тұтас іске...
Өңгесі жоқ көңгесі,
Өлең айтар жеңгесі.
Өлең айтар жеңгесі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің іші жұпыны, өзгеше сәні жоқ болса да, жеңгесі өлең айтып, көңіл...
Қызым үйде, қылығы түзде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тәрбиесі мен мінезі екі жерде бірдей көрінетінін білдіреді. Тура мағынада, қы...
Жақсы әйел - теңі жоқ жолдас,
Түбі жоқ сырлас.
Түбі жоқ сырлас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы жардың отбасы өміріндегі орнын ерекше жоғары қояды. Тура мағынасында, жақсы әйел —...
Инабатты болса - әйел,
Өнегелі болса бала көрікті.
Өнегелі болса бала көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің көркі тек сыртқы сұлулығында емес, инабаттылығында, әдепті мінезінде екенін айтад...
Әйелді бастан, баланы жастан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланы да, жалпы әйелдің орнын да ерте жастан тәрбиелеу керек деген ойды білдіреді. Т...
Үйірі басқаны ноқта қосады,
Атасы басқаны неке қосады.
Атасы басқаны неке қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқы үйірін ноқта ұстап тұрады, ал ерлі-зайыптыны неке біріктіреді. А...
Ер жігіттің:
аты жақсы болса - бір бақыт,
жары жақсы болса - бір бақыт.
аты жақсы болса - бір бақыт,
жары жақсы болса - бір бақыт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың өміріндегі екі үлкен тіректі көрсетеді: жүйрік аты мен жақсы жары. Тура мағы...
Қайын жұрт
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қайын жұрттың адамды сыртқы көрінісіне, дәулетіне, жомарттығына қарап бағалайтынын астарл...
Ак қалпақты көрінсе,
Ата-екем менің демеймін бе?
Ақ жаулықты көрінсе,
Ене-екем мснің демеймін бе?
Ата-екем менің демеймін бе?
Ақ жаулықты көрінсе,
Ене-екем мснің демеймін бе?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкенге құрмет, ел ішіндегі жақындық пен туыстықты қадірлеу туралы айтады. Ақ қалпақ киге...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.