Жақсы келін - келін,
Жаман келін - өлім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал келіннің отбасы өміріндегі орнын өте жоғары бағалайды. Тура мағынасында жақсы келін үйдің берекесін кіргізіп, ата-ене мен ағайынға сыйлы болады. Астарлы мағынасы — келіннің мінезі, тіл табысуы, ұқыптылығы мен инабаттылығы бүкіл әулеттің тыныштығы мен бірлігіне әсер етеді. Ал жаман келін отбасындағы татулықты бұзып, дау-дамайға, көңілсіздікке себеп болады деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы келін» — тек ибалы адам емес, үйдің жылуын сақтайтын, үлкенді құрметтеп, кішіні сыйлайтын жанның бейнесі. «Келін» сөзі жаңа түскен келіншектің ғана емес, тұтас отбасының тәртібі мен өнегесін көтеріп тұратын тұлғаны білдіреді. «Жаман келін - өлім» дегені тура өлім емес, үй ішіндегі берекенің өшуі, ынтымақтың бұзылуы, көңілдің суынуы сияқты ауыр салдарды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасыдағы сыйластық пен мәдениеттің маңызын еске салады. Мысалы, жас келін үлкендермен сыпайы сөйлесіп, үй ішіндегі шаруаны ұқыпты атқарса, екі жақтың арасы жақындай түседі. Сондықтан бұл нақыл келіннің отбасы татулығын сақтаудағы жауапкершілігін көрсетеді.
Jaman kelin - ólim.