Жаман қатын алғанның жауы үйінде,
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың ең алдымен жардың мінезіне байланысты екенін аңғартады. Тура мағынасында, жаман мінезді әйел алған адам өз үйінде тыныштық көрмейді, ал екі әйел алған үйде дау-дамай көбейеді деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — отбасыдағы түсіністік, сыйластық пен сабыр жоғалса, үй ішінің ынтымағы бұзылады. Халық мұнда ерлі-зайыптылардың үйлесімі мен жауапкершілігін ескертіп отыр.
Образдар мен теңеулер
«Жауы үйінде» деген тіркес сырттан келген дұшпаннан да ауыр қасірет өз шаңырағыңның ішінен шығатынын бейнелейді. Яғни, ең үлкен қиындық кейде бөгдеден емес, өз үйіңдегі кикілжіңнен туады. Ал «дауы үйінде» дегені — көп әйел алудың салдары ретінде тартыс, күндестік, берекесіздік күшейетінін меңзейді. Мұнда «жау» мен «дау» сөздері арқылы үй ішіндегі тыныштықтың қаншалықты қымбат екені өткір суреттелген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасы құруда мінез үйлесімі мен жауапкершіліктің маңызын еске салу үшін айтылады. Мысалы, бір жас жігіт асығыс шешім қабылдап, болашақ жарының мінезіне, ортақ түсінікке мән бермесе, кейін үй ішінде ұрыс-керіс көбейіп, береке кетуі мүмкін. Сондықтан бұл сөз әлі де өзекті.
Eki qatyn alǵannyń daýy úıinde.