Жаман қатын қыз табар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — мінезі жаман, берекесіз әйел ерінің де, үйінің де тынышын кетіріп, ақырында сол шаңырақтан алыстауға, тіпті басқа қызға көз салуға дейін жеткізеді. Астарлы мағынасы — отбасындағы татулық пен сыйластық бұзылса, ер мен әйелдің арасы суып, өмірлік байланыс әлсірейді. Яғни, үй ішіндегі береке ең алдымен әйелдің де, ердің де мінезіне байланысты екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қатын» сөзі – отбасы ішіндегі жар, үйдің ұйытқысы деген ұғымда қолданылған. «Қыз табар» деуі әйелдің жаман қылығы ерінің көңілін басқа жаққа бұрып, жаңа ізденіске итермелейді деген ойды білдіреді. Бұл жерде нақты қыз туралы емес, отбасыдағы үйлесімсіздік салдарынан болатын салқындық меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы сыйластық, сабыр, түсіністік жоғалса, қарым-қатынастың әлсірейтінін ескерту үшін айтылады. Мысалы, ерлі-зайыпты ұсақ ренішті көбейтіп, бір-бірін кемсіте берсе, ақырында арада суықтық пайда болып, ажырасуға дейін баруы мүмкін. Сондықтан мақал отбасы мәдениетін сақтап, тілді, мінезді, қарым-қатынасты түзетуге шақырады.