Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.2K
Қаралым
195
Орташа
Сұрыптау:
Қатын алма, қайын ал.
**Негізгі мағынасы** «Қатын алма, қайын ал» деген мақалдың тура мағынасы — әйел таңдағанда тек қыздың өзіне емес, оның...
Шыққан қыз шиден тысқары.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шиден шыққан нәрсе енді шиден тыс тұрады, яғни бұрынғы орнынан алыстайд...
Әйелдің пірі - Бибі Фатима
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел затын құрметтеуді, аналық мейірім мен ибалықты биік қоюды білдіреді. Тура мағынасынд...
Тоқпағы күшті болса,
Киіз қазық жерге кірер.
Тоқалы күшті болса,
Бәйбіше байдан безер.
Киіз қазық жерге кірер.
Тоқалы күшті болса,
Бәйбіше байдан безер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқпақтың күші артса, киізден жасалған қазықтың өзі жерге мықтап кіред...
Ағайынның алтын сарайынан,
Ананың жыртық лашығы артық.
Ананың жыртық лашығы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған-туыстың, әсіресе ананың жылуы мен мейірімі кез келген байлықтан қымбат екенін білді...
Қатын қалса, бай табар,
Бала қалса, мал табар.
Бала қалса, мал табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйде әйел қалса, ол шаруаны жүргізіп, жаңа байлық табуға себеп болады;...
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағы...
Жаңбыр жаумаса , жер жетім ,
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр болмаса, жер нәрсіз қалады; адам өз ата қонысынан айырылса, елд...
Жаман күйеу - қайыншыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, жауапкершілігі әлсіз күйеу өз үйінің берекесін емес, өзгенің ықпалын көбір...
Гүл өссе - жердің көркі,
Қыз өссе - елдің көркі.
Қыз өссе - елдің көркі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жерге гүл шықса, айнала ажарланып, көркейіп кетеді. Ал қыз тәрбиелі, иб...
Қыз бала өріс.
**Негізгі мағынасы** «Қыз бала өріс» деген мақал қыздың отбасы үшін ғана емес, бүкіл әулет үшін де кеңдік пен береке әк...
Жақсы әйел - теңі жоқ жолдас,
Түбі жоқ сырлас.
Түбі жоқ сырлас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы жардың отбасы өміріндегі орнын ерекше жоғары қояды. Тура мағынасында, жақсы әйел —...
Инабатты болса - әйел,
Өнегелі болса бала көрікті.
Өнегелі болса бала көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің көркі тек сыртқы сұлулығында емес, инабаттылығында, әдепті мінезінде екенін айтад...
Ақылды ердің ішінде,
Алтын ерлі ат жатар.
Ақылды әйел ішінде,
Алтын бесікті ұл жатар.
Алтын ерлі ат жатар.
Ақылды әйел ішінде,
Алтын бесікті ұл жатар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды ер мен ақылды әйелдің үйіндегі береке мен болашақтың мықты болатынын білдіреді. Ту...
Ат болар тай саяққа үйір,
Адам болар бала қонаққа үйір.
Адам болар бала қонаққа үйір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құлын болып жүрген тай жалғыз жүрмей, үйірге қосылуды қалайды; сол сияқ...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.