«Жан қимақ бар, Жар қимақ жоқ.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз жанын, яғни өмірін қиюы мүмкін, бірақ сүйікті жарынан, қосағынан айырылу оған өте ауыр. Астарлы мағынасы — адамның өмірінде жұбайлық сүйіспеншілік пен отбасылық байланыс аса қымбат, сондықтан жардың орны бөлек. Мақал адам сезімінің тереңдігін, адал махаббат пен отбасы құндылығын көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жан» сөзі өмірді, тіршілікті білдіреді. Ал «жар» — тек әйел не күйеу емес, өмірлік серік, сенім артқан ең жақын адам. «Жан қимақ бар» дегені — адам қиындықта бәріне төзе алады деген ойды аңғартады, ал «Жар қимақ жоқ» — қосағынан айрылудың жүрекке қатты бататынын бейнелейді. Бұл жерде жар адам жанына тең қымбат дүние ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасындағы сыйластық пен жұбайлық жауапкершіліктің маңызын еске салады. Мысалы, ерлі-зайыпты арасында түсініспеушілік болса, біреудің сабыр сақтап, отбасын сақтап қалуға тырысуы осы мақалдың мәніне сай келеді. Яғни, сүйікті адамды қадірлеу — өмірдің ең үлкен байлығының бірі.
Jar qımaq joq.