Ет жемесең ет жеме,
Етегіңді жап, құдағи.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ет жемесең де, етке тиіспе, яғни дастарқаннан орынсыз ас ішіп, ретсіз қылық жасама; өзіңді жинақы ұстап, әдебіңді сақта деген сөз. Астарлы мағынасы — адам қай ортада болса да, өз мінезін, киімін, іс-әрекетін тәртіппен ұстауы керек. Әсіресе үлкен кісінің, қонақтың, құда-жекжаттың арасында әдепсіздік көрсету ұят саналады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ет» — қазақ тіршілігіндегі қадірлі ас, қонақ кәде мен сый-құрметтің белгісі. Ал «етегіңді жап» дегені — тек киімді түзету емес, жалпы ұятты, артық қимылды, салғырттықты тежеп, жинақы болуды білдіретін бейнелі сөз. «Құдағи» сөзі арқылы мақал отбасылық араласу, туыстық сыйластық пен әйел адамның инабаттылығын алға шығарады.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақалды көпшілік ортада тәртіп сақтауға, әдепті болуға қатысты қолдануға болады. Мысалы, тойда не қонақта біреу дастарқанға жөнсіз араласып, өзгелерге бөгет болса, үлкендер «етегіңді жап, құдағи» деп ескертуі мүмкін. Бұл — «өз орныңды біл, жинақы жүр, әдептен аспа» деген ойды жеткізеді.
Etegińdi jap, qudaǵı.