Ерлі-зайыптының ортасына есі кеткен отырар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ерлі-зайыптылардың арасына жөнсіз араласу, олардың жеке мәселесіне орынсыз килігу дұрыс емес екенін білдіреді. Тура мағынада екі адамның ортасына бөгде кісінің отыруы айтылса, астарлы мағынада — отбасы ішіндегі дау, түсініспеушілік, сыр мен құпияға сырт адамның араласуы берекені бұзатыны меңзеледі. Қазақ танымында ерлі-зайыптының арасындағы сыйластық пен татулық — отбасының тірегі, сондықтан оны әлсірететін сөз де, әрекет те орынсыз.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «орта» сөзі — екі адамның арасындағы жақын қарым-қатынасты, ортақ өмірді білдіреді. «Есі кеткен» деген тіркес ойсыз, жөн білмейтін, араны бұзатын адамды бейнелейді. «Отырар» сөзі сол адамның араға кіріп, екі жақтың тыныштығын кетіруін суреттейді. Яғни бұл жерде образ арқылы араласудың зияны өте ықшам да өткір түрде көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық мәселеге орынсыз пікір айтып, жастарды немесе жұбайларды бір-біріне қарсы қоюға тырысатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ерлі-зайыптының ұсақ ренішін көрші не туыс адам үлкейтіп, «мынаны тастап кет» деп араласа берсе, дәл осы мақал еске түседі. Ол әркімнің өз шегін біліп, бөтеннің шаңырағына сақтықпен қарауын үйретеді.