Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
75.8K
Қаралым
264
Орташа
Сұрыптау:
Ғұмырың бір күн болса да, жорға мініп өт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі қысқа болса да, оны мәнді, намысты, сәнді түрде өткізу керегін айтады. Мұнд...
Тәуекел - көзсіз батылдық.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел ету — белгілі бір іске батыл кірісу. Бірақ бұл мақал көзсіз, яғни ойланбай жасалған әрекетт...
Ерді кебенек ішінде таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамды сыртқы киіміне қарап емес, тығыз, қарапайым жағдайда да тануға б...
Жақсы аттың жалын сақтағанша,
Жақсы жігіттің арын сақта.
Жақсы жігіттің арын сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы аттың жалын күт, оны күтімсіз қалдырма деген ойды білдіреді. Аста...
Отан үшін күрес - ерге тиген үлес.
**Негізгі мағынасы** Отан үшін күрес — әр азаматтың қасиетті борышы, ал сол жолда еңбек ету, қорған болу, қажет болса жа...
Тәуекел тау жығады.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел еткен адам қиын істің де қиюын келтіріп, үлкен мақсатқа жете алады. Бұл мақалдың тура мағын...
Қылышты қорқақты
Сойылды батыл соғады.
Сойылды батыл соғады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адам қылыш сияқты қауіпті, алыстан әсер ететін қарудан именеді...
Батырға оқ дарымайды,
Батылға жау жоламайды.
Батылға жау жоламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал батыл, қайсар, жүрегі берік адамға қауіп те, қатер де оңай жуымайтынын білдіреді. Тура ма...
Өжет адам өлімнен қаймықпас.
**Негізгі мағынасы** «Өжет адам өлімнен қаймықпас» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі берік, қайсар адам өлім қаупін...
Өжет адам өлімді жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Өжет адам қиындықтан қаймықпайды, қорқынышқа берілмей, ең ауыр сәтте де рухын түсірмейді. Мұндағы «...
Жүйріктің шашасына шаң жұқпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жүйрік ат қатты шапқанда, оның шашасына шаң ілеспейді, яғни өте жылдам...
Жау төнгенде батыл бол,
Дау төнгенде ақыл бол.
Дау төнгенде ақыл бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиын сәтте сабыр сақтап, дұрыс қимылдауға үндейді. Бірінші жолдағы «жау төнгенде б...
Ердің құны - жүз жылқы,
Ары - мың жылқы.
Ары - мың жылқы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың ең қымбат қасиеті — ар-намысы екенін айтады. Тура мағынасында «ердің құны» м...
Ер болсаң, бопсаға шыда.
**Негізгі мағынасы** «Ер болсаң, бопсаға шыда» деген мақал ер азаматтың мінезі берік, сабырлы, төзімді болуын талап ете...
Ер басына күн туса,
Ереуіл атқа ер салар.
Ереуіл атқа ер салар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел басына қиын күн туған кезде ер азамат соғысқа, тартысқа дайын атқа...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Батыр туса - ел ырысы,
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, батыр дүниеге келсе, елге қуаныш пен қорған болады; жаңбыр жаус...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.