Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
45.9K
Қаралым
160
Орташа
Сұрыптау:
Өжет адам өлімді жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Өжет адам қиындықтан қаймықпайды, қорқынышқа берілмей, ең ауыр сәтте де рухын түсірмейді. Мұндағы «...
Батырлық айқаста танылар.
**Негізгі мағынасы** «Батырлық айқаста танылар» деген мақал ер жігіттің, нағыз батырдың шын қадір-қасиеті сөзбен емес,...
Тәуекел тау жығады.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел еткен адам қиын істің де қиюын келтіріп, үлкен мақсатқа жете алады. Бұл мақалдың тура мағын...
Батырға оқ дарымайды,
Батылға жау жоламайды.
Батылға жау жоламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал батыл, қайсар, жүрегі берік адамға қауіп те, қатер де оңай жуымайтынын білдіреді. Тура ма...
Ерді кебенек ішінде таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамды сыртқы киіміне қарап емес, тығыз, қарапайым жағдайда да тануға б...
Ер аруағы қарулы.
**Негізгі мағынасы** «Ер аруағы қарулы» деген мақал ер адамның ішкі рухы, намысы, жігері берік болса, оның күші де, бед...
Бірлік пен ерлік егіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлік пен ерлік бір-бірінен ажырамайтын екі қасиет. Халықтың басы қосылса, ортақ мақсатқа жету оңа...
Тәуекел ет те , тас жұт ,
ажалың - Алладан .
ажалың - Алладан .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірдегі кейбір істі батыл бастап, қорықпай әрекет етуі керек екенін айтады. «Тәу...
Нар жолында жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: нар түйе ауыр жүк көтере алады, сондықтан ұзақ та қиын жолда да жүгін...
Аюдан қорыққан орманға бармас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аюдан қорыққан адам орманға кірмейді, өйткені орманда қауіп бар деп ойл...
Ер болсаң, бопсаға шыда.
**Негізгі мағынасы** «Ер болсаң, бопсаға шыда» деген мақал ер азаматтың мінезі берік, сабырлы, төзімді болуын талап ете...
Ерлікте қорлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ерлікте қорлық жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ерлік жасаған адамға қорлану, төмендеу жараспа...
Жүзден - жүйрік, мыңнан - тұлпар.
**Негізгі мағынасы** «Жүзден - жүйрік, мыңнан - тұлпар» деген мақал көптің ішінен суырылып шығатын аса қабілетті, озық...
Жеңілген күреске тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Жеңілген адам күрестен бірден бас тартпайды, қайтадан күш жинап, өз қатесін түзеп, тағы да талпынад...
Тәуекел бас жарады,
Бас жармаса, тас жарады.
Бас жармаса, тас жарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды батыл болуға, әрекеттен қорықпауға үндейді. Тура мағынасында «тәуекел» еткенде бас...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Аққу құсқа оқ тисе,
Қанатын суға тигізбес.
Айтулы ерге оқ тисе,
Қиналғанын білдірмес.
Қанатын суға тигізбес.
Айтулы ерге оқ тисе,
Қиналғанын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның қайсарлығын, намысын және төзімін сипаттайды. Аққу жараланса да, қанатын суға...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.