Жаңбыр жауса - жер тоқ,
Егін ексе - ел тоқ,
Бұлақ ақса - көл тоқ,
Еқбек етсе - ер тоқ.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр жауса жер нәрленеді, егін ексе елдің асы көбейеді, бұлақ ақса көл толады, еңбек етсе адам тоқ әрі берекелі өмір сүреді. Астарлы мағынасы — тіршіліктің, ырыс пен молшылықтың негізі табиғатқа қамқорлық пен маңдай термен келетін еңбек екенін ұқтырады. Еңбек қылмай, береке өздігінен орнамайды.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «жер тоқ», «ел тоқ», «көл тоқ», «ер тоқ» деген тіркестер тоқтықты, молшылықты білдіреді. Жаңбыр — жердің құты, егін — халықтың несібесі, бұлақ — тіршілік көзі, ал еңбек — адам өмірінің берік тірегі. Осы образдар арқылы халық табиғат пен еңбектің бір-бірімен тығыз байланысты екенін көрсетеді.

Қазіргі өмірде

Қазір бұл мақал ауыл шаруашылығында да, күнделікті еңбекте де маңызды. Мысалы, диқандар уақытылы суарып, жерді күтіп, өнімін молайтса, ауылдың да, елдің де ырысы артады. Сол сияқты өз кәсібін адал істеген адам да тұрмысын түзеп, берекеге жетеді.