Жауды қара қашырды,
Батыр атағын Барақ алды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жауды қуып, қорқытып қашырған бір адам бар, ал батыр деген атақты басқа біреу алған. Астарлы мағынасы — істің ауырын біреу атқарып, еңбегі мен ерлігі еленбей, даңқы басқаға бұйыруы. Халық мұнда әділдікті, шын еңбекті тануды меңзейді. Кейде біреудің бейнетін екіншісі иеленіп, шынайы ерлік көлеңкеде қалатынын ескерткен.
Образдар мен теңеулер
«Жау» — қауіп пен қатердің, ал «қара қашыру» — қарсыласты тізе бүктірудің бейнесі. «Батыр атағы» — құр сөзбен емес, нақты ісімен танылатын мәртебе. «Барақ» есімі нақты адамнан гөрі, даңққа ие болған тұлғаның символы ретінде алынған. Осы арқылы мақал шын ерлік пен сыртқы атақтың арасы бірдей бола бермейтінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал еңбегі бағаланбай, жетістігі басқаға жазылып кететін жағдайларға қолданылады. Мысалы, бір жобаны командамен жасап, ең көп жұмыс істеген адам емес, соңында есеп берген қызметкер мақтау алса, осы мақал еске түседі. Бұл әділ бағалауға шақырады.
Batyr ataǵyn Baraq aldy.