Ер сасқанда белгілі,
Ат шапқанда белгілі.
«Ер сасқанда белгілі, Ат шапқанда белгілі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның шын болмысы қиын сәтте, сын үстінде көрінетінін білдіреді. Тура мағынада, аттың шабысы жарыста, ал ердің кім екені тосылғанда, қысылғанда танылады. Астарлы мағынасы — жай күнде бәрі жақсы көрінуі мүмкін, бірақ қауіп төнгенде, ауыр іс түскенде, нағыз батылдық, сабыр, ақыл мен жауапкершілік анық байқалады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ер» — намысты, берік мінезді адам бейнесі. «Сасқанда» сөзі күтпеген қиындық, абыржу, тығырыққа тірелу жағдайын аңғартады. «Ат шапқанда» — жүйріктің шын жүйріктігі жарыста танылатынын меңзейді. Яғни аттың шабысын қалай бәйгеде байқағандай, адамның да қасиеті өмірдің сын сағатында ашылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі таңда да өте орынды. Мысалы, бір ұжымда бәрі жоспарлы кезде көп адам белсенді көрінуі мүмкін, ал төтенше жағдай туса, істі кім шын қолға алып, мәселені шешетіні бірден білінеді. Сол сияқты емтихан, жұмыс жобасы не отбасылық қиындық кезінде адамның шын табандылығы мен мінезі байқалады.
At shapqanda belgili.