Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
60.2K
Қаралым
209
Орташа
Сұрыптау:
Ер - елдің ық жағының қалқасы,
Жел жағының панасы.
Жел жағының панасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың ел ішіндегі орнын, жауапкершілігін және қорған болар қасиетін суреттейді. Т...
Ер жолдасы - тәуекел.
**Негізгі мағынасы** «Ер жолдасы — тәуекел» деген мақал ер азаматтың алға қойған ісінде батыл болып, жүрексінбей қадам...
Именіп жүріп көрген игіліктен
Қарсыласып көрген бейнет артық.
Қарсыласып көрген бейнет артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істі именіп, именшектеп, батыл қадам жасамай жүріп көрген пайдадан...
Ормансыз жер жалаңаш,
Армансыз ер жалаңаш.
Армансыз ер жалаңаш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: орманы жоқ жер көріксіз, жалаңаш көрінеді. Астарлы мағынасы: арманы жо...
Ақылдан асар амал жоқ,
Батырлар алмас қамал жоқ.
Батырлар алмас қамал жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылдың кез келген істі шешудегі ең биік құрал екенін айтады. Тура мағынада, адам қолмен...
Ел күйінгенде күйінген батыр,
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің қуанышы мен қайғысын өз басынан өткендей қабылдайтын нағыз батырды сипаттайды. Тура...
Ер қаруы - бес қару.
**Негізгі мағынасы** «Ер қаруы — бес қару» деген мақал ер жігіттің саймандары мен дайын құралдары көп болуы керек деген...
Құралайды көзден атқан мерген.
**Негізгі мағынасы** Құралайды көзден атқан мерген — өте дәл, шебер, көзмерген адам дегенді білдіреді. Мұнда тура мағына...
Қорлық өмірден ерлік өлім артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қор болып, намысы тапталып, қадірсіз тірлік кешкеннен гөрі, ерлікпен...
Жау атыспай беріспейді.
**Негізгі мағынасы** «Жау атыспай беріспейді» деген мақалдың тура мағынасы — қарсылас өз еркімен шегінбейді, жеңілмей т...
Ердің басы - тәуекел.
**Негізгі мағынасы** «Ердің басы - тәуекел» деген мақал ер адамға, жалпы азаматқа лайық іс батылдық пен тәуекелді қажет...
Батырға таяқ та жарақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — батыр адамға қолындағы қарапайым таяқтың өзі жарақ, яғни қару орнына ж...
Жүйрік - алысқа, жігіт - намысқа.
**Негізгі мағынасы** «Жүйрік - алысқа, жігіт - намысқа» деген мақал екі түрлі қасиетті салыстырып айтады. Тура мағынасы...
Күш батылдыққа ереді.
**Негізгі мағынасы** Күші бар адам көбіне батыл қадамға барады деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада физикалық қуат пен...
Жауыннан қашқан жарға паналар,
Жауынан қашқан қайда паналар?
Жауынан қашқан қайда паналар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қауіптің түрін салыстырып, адамның ең қатерлі жаудан қашса, тығыла қоятын сенімді жер тап...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Батыр туса - ел ырысы,
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, батыр дүниеге келсе, елге қуаныш пен қорған болады; жаңбыр жаус...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.