Ерлік, батырлық туралы — 6-бет 287
Сұрыптау:
Қайратсыз қорқақ мақтаншақ.
Негізгі мағынасы Қайратсыз қорқақ мақтаншақ деген мақал шын күш пен іс жүзіндегі батылдық жоқ адамның көбіне сырттай…
Қарабет болып қашқаннан
Қайрат көрсетіп өлген артық.
Қайрат көрсетіп өлген артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақтық пен арсыздықтан көрі, намысты қолдан бермей, қайрат танытып күрескенді жоғары…
Қару күшті емес,
Қару ұстаған күшті.
Қару ұстаған күшті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қарудың өзі емес, оны ұстаған адамның күші маңызды. Астарлы мағынасы…
Қасқырдан сая іздегенше, арыстаннан пана ізде.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, опасыз не қауіп төндіретін қасқырдан қорған іздегеннен гөрі, күшті…
Қасқыр қорыққан төбеттен қаншық қорықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдан именген төбет әлсіреп, өз күшін көрсете алмай қалады, сондықтан…
Күнде бір мақал
«Ерлік, батырлық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қашқан жауға қатын ер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаудан қашып бара жатқан адамға әйел де ер болып көрінеді, яғни қорқақ…
Қашпай қорқайын ба?
Негізгі мағынасы «Қашпай қорқайын ба?» деген мақалдың тура мағынасы — адам қауіптен қашпаса, қорқуы да заңды деген ойды…
Қол күрек:
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолындағы құралдың, еңбектегі іс-қимылдың қажет кезде үлкен күшке айналатынын…
Қорқақ ер болмайды,
Қола зер болмайды.
Қола зер болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақ адамның ер азаматқа лайық биік қасиетке жете алмайтынын білдіреді. Тура мағынада…
Қорқақ күнде өледі,
Жолдастары күнде көмеді.
Жолдастары күнде көмеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақ адамның өмірі тыныш көрінгенімен, ішкі күйзеліс пен үрейден азап шегетінін аңғартады…
Қорқақ - қашқан кісі,
Батыр - шанышқан кісі.
Батыр - шанышқан кісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батылдық пен қорқақтықтың айырмасын көрсетеді. Тура мағынасында қорқақ адам қауіптен қашады…
Қорқақ қол бастамас.
Негізгі мағынасы «Қорқақ қол бастамас» деген мақалдың тура мағынасы — қорқып, тайсақтап тұрған адам әскерді де, істі де…
Қорқақ қонған жерінен де қорқады,
Батыр жауын жеңгенше жортады.
Батыр жауын жеңгенше жортады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі екі түрлі қасиетті салыстырады: қорқақ пен батырды. Тура мағынасында…
Қорқақты қуа берсең, батыр болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адамды үнемі қыспаққа алып, қуалай берсең, ол ақыры жанын сақтап…
Қорқақтың қатыны болғанша,
Батырдың жесірі бол.
Батырдың жесірі бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қорқақ, жігерсіз еркекке жар болғаннан гөрі, батырдың жесірі болу артық…
Қорқақтың қолы қысқа.
Негізгі мағынасы Қорқақ адам тәуекелге бара алмайды, батыл қадам жасай алмайды, сондықтан қолындағы мүмкіндігін толық…
Қорқау қасқырға жем болғанша,
Арыстанға жем бол.
Арыстанға жем бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіз, қорқақ қасқырға жем болғаннан гөрі, күшті арыстанға жем болу жақсы…
Қорлық өмірден ерлік өлім артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қор болып, намысы тапталып, қадірсіз тірлік кешкеннен гөрі, ерлікпен өлу…
Қорықсаң, қасқыр інінің аузына барып жат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақтықты, екіұдай күйді әжуалайды. Тура мағынасында: егер адам қорқақ болса, қасқырдың…
Қорықсаң, құның болмайды,
Жауды жеңбей, тыным болмайды.
Жауды жеңбей, тыным болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қорқақ адамға қадір де, бедел де қонбайды; ал жауды жеңбей, тыныштыққа…
Қуды мініп, құланды құрықтаған.
Негізгі мағынасы «Қуды мініп, құланды құрықтаған» деген мақал адам бойындағы ептілік пен айлакерлікті, қиын істі шебер…
Құлан ату менің не теңім, киік атпай,
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аңшының құлан не киік ататындай қуаты, ерлігі, мүмкіндігі бола тұра, үйде…
Құлынның түрі құлпырып,
Түгі сынбас жауынға.
Түгі сынбас жауынға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас құлынның сыртқы көркі мен саулығын суреттейді. Тура мағынасында, құлынның жүні жылтырап…
Құралайды көзден атқан мерген.
Негізгі мағынасы Құралайды көзден атқан мерген — өте дәл, шебер, көзмерген адам дегенді білдіреді. Мұнда тура мағынада…
Құс патшасы - бүркіт,
Аң патшасы - арыстан.
Аң патшасы - арыстан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өз ішінде ең озығы, ең айбыны, ең мәртебелісі болатынын білдіреді. Тура…
Қылыш түбі - ұрыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қылыштың жүзі, яғни оның ең соңғы мәні — ұрыс, соғыс, қақтығыс. Астарлы…
Қылышты қорқақты
Сойылды батыл соғады.
Сойылды батыл соғады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адам қылыш сияқты қауіпті, алыстан әсер ететін қарудан именеді де…
Қыран бүркіт асырар ердің даңқын,
Қыран жігіт асырар елдің даңқын.
Қыран жігіт асырар елдің даңқын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың, жігіттің ел алдындағы жауапкершілігін жоғары қояды. Тура мағынасында қыран…
Қырандарын қинаған,
Даласын да сыйламас.
Ұландарын қинаған,
Данасын да сыйламас.
Даласын да сыйламас.
Ұландарын қинаған,
Данасын да сыйламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің қыраны мен ұландарын, яғни ең еркін, ең қадірлі, ең үмітті азаматтарын қинаған халық…
Қыран күнге қараса да, кірпігін қақпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыран құс күнге тік қараса да, көзін сығымдап, кірпігін қақпайды деген…
Қыран қазасы қияда.
Негізгі мағынасы Қыран — ең биікке самғайтын, еркін де қайратты құс. «Қыран қазасы қияда» деген мақалдың тура мағынасы…
Мықты қасқыр
Тай, құнанға шабады.
Мықыр қасқыр
Қозы, лақты қағады.
Тай, құнанға шабады.
Мықыр қасқыр
Қозы, лақты қағады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, күшті қасқыр жас, ширақ малға — тай мен құнанға шабады, ал әлсіз…
Мың жабыға - бір тұлпар,
Мың үйрекке - бір сұңқар,
Мың қарғаға - бір кесек.
Мың үйрекке - бір сұңқар,
Мың қарғаға - бір кесек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көптің ішінде сапалы, дара, шын мықтының аз болатынын айтады. Тура мағынасында мың жабының…
Мыңнан шыққан,
Жүзден озған.
Жүзден озған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көптің ішінен суырылып шығып, жүздегеннің алдына шыққан адам туралы…
Намысы бар жігіттің
нар күші бар;
Намысы жоқ жігіттің
қай күші бар?
нар күші бар;
Намысы жоқ жігіттің
қай күші бар?
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіттің шын қадірі оның намысымен өлшенетінін айтады. Намыс — адамды алға жетелейтін рух…
Нардан туған жампозға,
Арыса кере сала алмас.
Арыса кере сала алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал текті жерден шыққан, табиғатынан жүйрік, қабілеті зор адамды бірден әлсіретіп, басып тастау…
Нар жолына шөгер,
Ер жөніне көнер.
Ер жөніне көнер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — нарды жол үстінде шөктіріп, тоқтату; ал ер адамды өз жөнінен тайдыру…
Нар жолында жүк қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: нар түйе ауыр жүк көтере алады, сондықтан ұзақ та қиын жолда да жүгін…
Нар тәуекел - ер ісі.
Негізгі мағынасы «Нар тәуекел - ер ісі» деген мақал адам қандай да бір маңызды іске батыл қадам жасап, тәуекелге бел…
Не ер болып шық,
Не жер болып шық.
Не жер болып шық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екіұдай күйде қалмай, батыл шешімге келуге үндейді. Тура мағынасында «не ер болып…