Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт деген сөздің тура мағынасы — шайқасқа кіргенде ештеңе істемей, бос қайтқаннан гөрі, аз да болса қарсылық көрсетіп, қажыр танытып қайту жақсы. Астарлы мағынасы — адам қиын істен не қауіптен қорықпай, намысын бермей, әрекет етіп шығуы керек. Бұл жерде басты ой: жеңіс болмаса да, жігер мен батылдық сақталсын.
Образдар мен теңеулер
«Жау» — тек сыртқы дұшпан ғана емес, кез келген кедергі, қысым, сынақтың бейнесі. «Құр қайту» — мүлде нәтиже шығармау, дәрменсіздік таныту. Ал «жаралы қайту» — жеңілсең де, күрестің белгісін сақтап, намысты қолдан бермеу. Мақал жауынгерлік рухты, қайсар мінезді әсерлі образбен жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал қиын жағдайда сасып қалмай, қолдан келгенін істеуге үндейді. Мысалы, студент емтиханда дайын емес болса да, мүлде бос отырып берілмей, білетін сұрақтарына жауап беруге тырысады. Сол сияқты өмірде де нәтиже толық болмаса да, әрекетсіз қалудан сақтандырады.