Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
75.8K
Қаралым
264
Орташа
Сұрыптау:
Тәуекел ет те , тас жұт ,
ажалың - Алладан .
ажалың - Алладан .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірдегі кейбір істі батыл бастап, қорықпай әрекет етуі керек екенін айтады. «Тәу...
Ел күйінгенде күйінген батыр,
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің қуанышы мен қайғысын өз басынан өткендей қабылдайтын нағыз батырды сипаттайды. Тура...
Жау кеткен соң қылышыңды тасқа шап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жау кетіп қалған соң, қылышты тасқа шапсаң да еш пайда жоқ. Яғни қауіп...
Ер қаруы - бес қару.
**Негізгі мағынасы** «Ер қаруы — бес қару» деген мақал ер жігіттің саймандары мен дайын құралдары көп болуы керек деген...
Ер жолдасы - тәуекел.
**Негізгі мағынасы** «Ер жолдасы — тәуекел» деген мақал ер азаматтың алға қойған ісінде батыл болып, жүрексінбей қадам...
Ер сасқанда белгілі,
Ат шапқанда белгілі.
Ат шапқанда белгілі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын болмысы қиын сәтте, сын үстінде көрінетінін білдіреді. Тура мағынада, аттың ш...
Батырлық айқаста танылар.
**Негізгі мағынасы** «Батырлық айқаста танылар» деген мақал ер жігіттің, нағыз батырдың шын қадір-қасиеті сөзбен емес,...
Тәуекел бас жарады,
Бас жармаса, тас жарады.
Бас жармаса, тас жарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды батыл болуға, әрекеттен қорықпауға үндейді. Тура мағынасында «тәуекел» еткенде бас...
Ер аруағы қарулы.
**Негізгі мағынасы** «Ер аруағы қарулы» деген мақал ер адамның ішкі рухы, намысы, жігері берік болса, оның күші де, бед...
Ұрыстың мерейі - ерлік,
Ырыстың мерейі - бірлік.
Ырыстың мерейі - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлік пен бірліктің ел өміріндегі ең биік құндылық екенін айтады. Тура мағынасында, ұрыс-...
Қорқақты қуа берсең, батыр болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адамды үнемі қыспаққа алып, қуалай берсең, ол ақыры жанын сақта...
Екі батыр елде жатыр,
Жеке батыр жерде жатыр.
Жеке батыр жерде жатыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екі батыр бірге болса, ел ішінде аман-сау, қорғалған күйде жатады; ал ж...
Жауынгерге жара да жарасады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауынгердің үстіндегі жарақаты да, жарасы да оның болмысына жат көрінб...
Аюдан қорыққан орманға бармас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аюдан қорыққан адам орманға кірмейді, өйткені орманда қауіп бар деп ойл...
Бірлік пен ерлік егіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлік пен ерлік бір-бірінен ажырамайтын екі қасиет. Халықтың басы қосылса, ортақ мақсатқа жету оңа...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Батыр туса - ел ырысы,
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, батыр дүниеге келсе, елге қуаныш пен қорған болады; жаңбыр жаус...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.