Жарақтыға жау жолықпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жарақтыға жау жолықпас» деген мақал тура мағынасында қаруы, қорғанысы бар адамға жау батпайды дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы — алдын ала дайындалып, сақ жүретін, өз ісін реттеп, қорғанысын күшейткен адамға қауіп оңай жоламайды. Мұнда тек соғыс емес, өмірдің кез келген саласындағы дайындық пен ұқыптылық меңзеледі. Яғни білімді, тәжірибелі, тәртіпті, ойы жинақы адам қиындыққа төтеп бере алады.
Образдар мен теңеулер
«Жарақ» сөзі — тек қылыш, найза сияқты қару емес, адамның ішкі дайындығының да бейнесі. Ол — ақыл, білім, сабыр, сақтық, бірлік секілді қорғандар. «Жау» — сыртқы қауіп қана емес, кез келген кедергі, сынақ, өкініш әкелетін жағдайдың символы. Мақал жауға қарсы тұратын күштің ең алдымен қаруда емес, әзірлікте екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, оқушы емтиханға ерте дайындалса, сұрақтан қиналмайды; жұмыс адамға да қауіпсіздік ережесін сақтаса, апат аз тиеді. Демек, дайындық пен сақтық — қорғанның ең сенімді түрі.