Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
625.5K
Қаралым
284
Орташа
Сұрыптау:
Қуды қу табады, шұқанақты су табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қулығы бар адам өзіне лайық айлакерді жолықтырады, ал шұңқыр, ойыс жерг...
Өзі тоймастың көзі тоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдағы ашкөздік пен қанағатсыздықты білдіреді. Тура мағынасында «өзі тоймаған адамның к...
Аз асқа жасауыл болма,
Көп асқа бөгеуіл болма.
Көп асқа бөгеуіл болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды тамақты да, ырысты да орынсыз шектеуге, кедергі жасауға болмайтынын үйретеді. Тура...
Тоқал ешкі мүйіз сұраймын деп
Құлақтан айырылыпты.
Құлақтан айырылыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз қалпына разы болмай, орынсыз артық нәрсе қуса, барынан да айырылып қалатынын ескертеді...
Әділ істің арты игі.
**Негізгі мағынасы** «Әділ істің арты игі» деген мақалдың тура мағынасы — әділ, дұрыс жасалған істің соңы жақсы болады....
Қайғысызға қара су да ас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: уайымы жоқ, қарны тоқ адамға қарапайым қара су да ас болып көрінеді. Ас...
Су ағады, тас қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: су аққан сайын кетіп, өз арнасымен қозғалып отырады, ал тас орнында қоз...
Жақсыға - шарапат,
Жаманға - кесапат.
Жаманға - кесапат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамға кездескен іс те, орта да, сөз де пайда әкеледі; ал жаман...
Жалмауызға да жан керек.
**Негізгі мағынасы** «Жалмауызға да жан керек» деген мақалдың тура мағынасы — тіпті жауыз, қатігез, адамға зиян келтіре...
Көпті сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көпшілікке, ел-жұртқа құрмет көрсетсең, сол құрмет өзіңе де қайтады. Ас...
Қаһарлы сөз қамал бұзады.
**Негізгі мағынасы** Қаһарлы, яғни қатты ашумен, ызамен айтылған сөздің күші өте зор деген мағынаны білдіреді. Мұндай сө...
Жаманға жан жуымас,
Жалқауға мал жуымас.
Жалқауға мал жуымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, теріс пиғылды адамнан жұрттың қашық жүретінін білдіреді. «Жаманға жан жуым...
Мешкей семірмейді, ұры байымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен арамдықтың түбі жақсылыққа жеткізбейтінін айтады. Тура мағынасында көп жейті...
Ақымақ тойынса, туысқанын танымайды
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі мінезі тоқшылықта, молшылықта немесе жақсы жағдайда байқалатынын айтады. Ақ...
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас тегіне.
Тартпай қоймас тегіне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамнан туған бала кейде мінезі не қылығы жағынан жаман болып көр...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.