Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.2K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Аузын қу шөппен сүрткен.
**Негізгі мағынасы** «Аузын қу шөппен сүрткен» деген мақал өте үнемшіл, тар жерден шықпайтын, артық шығынға жаны қимайт...
Түн болма, күн бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түн сияқты қараңғы, салқын, ауыр күйде қалма, күн сияқты жарық, жылы,...
Шабыспақ оңай, табыспақ қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жарысу, қиқарласу, тартысу оңай, ал татулыққа келіп, ортақ мәміле табу...
Біреуді мазақтағаның - өзіңді азаптағаның.
**Негізгі мағынасы** Біреуді мазақтау, кемсіту немесе әжуалау түбінде өзіңе зиян келтіреді. Себебі мұндай әрекет адамды...
Адам болам десең,
Арыңды ақшаға сатпа.
Арыңды ақшаға сатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең басты құндылығы — ар-ұяты мен намысы екенін айтады. Тура мағынасында, адам өз...
Арзан алдайды.
**Негізгі мағынасы** «Арзан алдайды» деген мақалдың тура мағынасы — тым арзан нәрсе сырттай ұтымды көрінгенімен, сапасы...
Ай жарық, қоян арық.
**Негізгі мағынасы** «Ай жарық, қоян арық» деген мақал сырттай қарағанда түннің ай жарықты болғанын, қоянның азып-жүдеп...
Қайғысыз қара суға семіреді.
**Негізгі мағынасы** Қайғысы, уайымы жоқ адам кейде тіршілікке салғырт қарап, барға мәз болып, әрекетсіздікке салынады д...
Жатқан жыланның құйрығын баспа.
**Негізгі мағынасы** «Жатқан жыланның құйрығын баспа» деген мақал сақ бол, өзіңе зиян келтіретін іске орынсыз араласпа...
Қауынның пәлегі ащы, түйнегі тұщы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның сабағы, яғни пәлегі ащы болады, ал жемісінің өзі тәтті, тұщы...
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адамның ісі мен мінезі үлгі болады, одан үйрену керек. Ал жаман адамның қылығы мен теріс әрек...
Жаман иттің атын «Бөрібасар» қояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жақсы, айбарлы ат қойылғанымен, ішкі сапасы нашар нәрсенің қадірі болмайтынын біл...
Ауыр істің салмағы білекке түсер,
Ауыр сөздің салмағы жүрекке түсер.
Ауыр сөздің салмағы жүрекке түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен қиын істің де, ауыр сөздің де өз салмағы бар екенін айтады. Тура ма...
Ақылдының алды,
Ағып жатқан дария.
Сараң адамның алды,
Қу тақыр, шөл жазира.
Ағып жатқан дария.
Сараң адамның алды,
Қу тақыр, шөл жазира.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды адам мен сараң адамның айырмасын салыстырып көрсетеді. Ақылды кісінің алды кең, жо...
Жалмауызға да жан керек.
**Негізгі мағынасы** «Жалмауызға да жан керек» деген мақалдың тура мағынасы — тіпті жауыз, қатігез, адамға зиян келтіре...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.