Жаманды іске шақырма, асқа шақыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаман, теріс іске адамды араластырма, ал жақсы, берекелі іске ғана шақыр дегенді білдіреді. Тура мағынасында — біреуді бұзақылыққа, ұрысқа, өсекке, қиянатқа тартпа; керісінше, дастарқанға, сыйластыққа, жақсы ниетке шақыр. Астарлы мағынасы — адам өз ортасын да, ісін де дұрыс таңдауы керек. Жаман іске ерген кісі абыройынан, тыныштығынан айырылуы мүмкін, ал асқа шақыру — татулықтың, ізеттіліктің, берекенің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жаман іс» — тек қылмыс емес, кез келген зиянды, ұятты, адамға кесір әкелетін әрекеттің бейнесі. Ал «асқа шақыру» — қазақ ұғымындағы кең пейіл, қонақжайлық, сыйластық, бір дастарқан басындағы жарасым. Яғни, бір жағында бұзатын, екінші жағында біріктіретін күш қарсы қойылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды теріс ортадан сақтандыруда, дұрыс қарым-қатынас таңдауда қолданылады. Мысалы, досың сені біреуді мазақтауға не біреудің құпиясын таратуға шақырса, оған ермеу керек; ал керісінше, ортақ ас ішіп, жақсы әңгіме құруға шақырса, ол — құптарлық іс. Бұл мақал жастарды пайдалы ортаға, сыпайы мінезге тәрбиелейді.