Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.1K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Олай тартса, өгіз өледі,
Бұра тартса, арба сынады.
Бұра тартса, арба сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істі шектен шығармай, орта жолды ұстану керек екенін білдіреді. Тура мағынасында, өгізді...
Жетім көрсең, жебей жүр,
Жесір көрсең, демей жүр.
Жесір көрсең, демей жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім бала мен жесір әйелді көргенде, оларға қолұшын бер, қамқор бол д...
Су бермегенге сүт бер,
Ақ ниетіңді білсін.
Ақ ниетіңді білсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсылықты аяма, қолыңнан келген көмекті көрсет деген ойды білдіреді. Біреу саған...
Тез қасында қисық ағаш жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тездің жанында жатқан ағаш уақыт өте қызуға, қысымға ұшырап, иіліп не қ...
Арық деген жаман тай,
Жазға шығып ат болар.
Жамандығы сезілсе,
Жақын кісі жат болар.
Жазға шығып ат болар.
Жамандығы сезілсе,
Жақын кісі жат болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен мінездің уақыт өте өзгеретінін айтады. Тура мағынасында арық, әлсіз тай жаз шығы...
Сәлеміне қарай жауабы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның берген сәлемі мен ниетіне қарай жауап қайтару керек екенін білдіреді. Тура мағына...
Жетім баланың еншісі - қотыр тай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жетім қалған балаға берілетін сыбаға, үлес көбіне жұпыны, қадірі аз нәр...
Куәлі істі куә табар,
Куәсіз істі күмән табар.
Куәсіз істі күмән табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істің шындығын дәлелдейтін куә болса, соған сенуге болады; ал куә ж...
Тоймай ішкен асың құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоймай, қомағайланып ішіп-жеу адамға пайда емес, зиян әкеледі деген ой...
Тентектен тез хабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тентек, бұзақы, тынышсыз адамнан бірден хабар жетеді, яғни оның ісі көп...
Еккенің тікен болса,
Орғаның балауса болмас.
Орғаның балауса болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ісі мен еңбегінің нәтижесі өз әрекетіне сай болатынын айтады. Тура мағынасында: т...
Быламық ішейін деген асым ба еді,
Тоқсан көрейін деген жасым ба еді.
Тоқсан көрейін деген жасым ба еді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өзі ұнатпаған, әлсіз, жұғымсыз асты «бұл мен ішетін ас па еді?» д...
Ауруда шаншу жаман,
Сөзде қаңқу жаман.
Сөзде қаңқу жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына келген дерттің де, тілден шыққан өсек пен ғайбаттың да жанына бата түсетін...
Тіл қылыштан өткір.
**Негізгі мағынасы** «Тіл қылыштан өткір» деген мақал сөздің күші өте зор екенін білдіреді. Тура мағынасында тіл — адам...
Тастақ жерде от болмас,
Қышыма тазда ұят болмас.
Қышыма тазда ұят болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы жағдайы қолайсыз, ырыс-берекеге, тәрбие мен әдепке жұтаң ортада жақсы қасиет те т...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.