Жақсыны жаман қабар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсының жақсы қасиеті, ісі, беделі жасырын қалмайды; уақыт өте ол сөзге, әңгімеге, ел ішіндегі бағалауға айналады. Ал жаман адамның да теріс мінезі мен ісі көп ұзамай жұртқа мәлім болады. Бұл мақал тура мағынасында «жақсы» мен «жаманның» хабарын ел таратады дегенді білдірсе, астарлы мағынада адамның шынайы болмысын сыртқы сөзден емес, ісінен танитынымызды меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жақсы» мен «жаман» — тек мінездің екі түрі емес, адамдық өлшемнің екі қыры. «Қабар» сөзі хабардың тез тарайтынын, ел аузынан ел арасына жылдам жететінін көрсетеді. Халық мұнда жақсы істің де, жаман істің де қоғамдық бағасы болатынын бейнелейді. Яғни адам өзін сөзбен емес, әрекетімен танытады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Әлеуметтік желіде, жұмыста, оқу орнында адам бір істі қалай атқарса, соның беделі тез қалыптасады. Мысалы, бір қызметкер әрдайым уәдесінде тұрып, көмектесіп жүрсе, оның жақсы аты ұжымға тез тарайды; ал өтірік айтып, жауапсыздық танытса, ол да көп ұзамай белгілі болады. Сондықтан бұл мақал адамды адал, таза болуға шақырады.