Жақсынық жақсылығын айт,
Нұры тасысын.
Жаманның жамандығын айт,
Құты қашсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мінезін дұрыс бағалауға шақырады. Жақсы адамның жақсы ісін айтып, оны мадақтау керек, сонда оның абыройы өсіп, игі қасиеті көбейе түседі. Ал жаман адамның жаман мінезін бетіне айтып, теріс әрекетін әшкерелеу қажет, сонда оның жаман қылығының өрісі тарылып, басқаларға сабақ болады. Астарлы мағынасы — сөздің тәрбиелік күші бар, дұрыс айтылған мадақ адамды көтерсе, әділ сын адамды тежейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «нұры тасысын» деген тіркес жақсы адамның қадірі артып, айналасына жарық шашсын дегенді білдіреді. «Нұр» — жақсылықтың, ізгіліктің, адамдықтың белгісі. Ал «құты қашсын» дегені жаман адамның берекесі кетіп, теріс мінезі әлсіресін деген ишара. Мұнда нұр мен құт арқылы жақсылық пен жамандықтың қарама-қарсы бейнесі жасалған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де адамдармен қарым-қатынаста, тәрбие беруде маңызды. Мысалы, сыныпта үздік оқушының еңбегін айтып мадақтау басқа балаларға үлгі болады, ал біреудің әдейі дөрекі мінезін ашық айтып, жөнге салу оның қайталануын азайтады. Яғни, жақсыны көтермелеу, жаманды түзету — қоғамды көркейтудің жолы.
Nury tasysyn.
Jamannyń jamandyǵyn aıt,
Quty qashsyn.